Ngày 16 tháng 6, BPSOS đưa tin nhà nước Việt Nam bị Hoa Kỳ điều tra về đánh cắp tài sản trí tuệ, kèm với hướng dẫn cách góp ý với uỷ ban điều tra. Chỉ 48 tiếng sau, trang mạng của Văn Phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ trở thành sân đấu nóng rực giữa một bên là các nhân chứng tố giác và bên kia các người bao biện cho nhà nước.
Hình 1 – bản chụp màn hình trang mạng của USTR ngày 18/06/2026
Ngày 29 tháng 5, Văn Phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ (US Trade Representative, USTR) tuyên bố mở cuộc điều tra đợt 3 ,nhắm riêng vào Việt Nam vì vi phạm sở hữu trí tuệ một cách nghiêm trọng. Trước đó, ngày 30 tháng 4, USTR chỉ định Việt Nam là Quốc Gia Ngoại Quốc Ưu Tiên (Priority Foreign Country) về đánh cắp tài sản trí tuệ của Hoa Kỳ, tràn lan, dai dẳng và có hệ thống.
Từ 29 tháng 5 đến 2 tháng 7 là thời gian để mọi người góp ý cho cuộc điều tra. Đến nay, đã có 4 cá nhân từ Việt Nam và 5 tổ chức ở Hoa Kỳ góp ý. Trong số 5 tổ chức này có 2 tổ chức người Việt: BPSOS và Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam.
Số người từ Việt Nam đều lên tiếng trong tư cách cá nhân và dùng chung một bài bản: nhà nước Việt Nam đã cố gắng đáng kể dù chưa hoàn toàn xóa bỏ nạn đánh cắp bản quyền; chính phủ Hoa Kỳ nên hỗ trợ thay vì áp thêm thuế quan. Họ chỉ biện bác và kêu gọi chứ hoàn toàn không cung cấp dữ liệu căn cứ, ngoại trừ một người cung cấp dữ liệu lấy từ nhà nước nhưng không ghi tên họ thật.
Hình 1 – ANTV đánh cắp, thay đổi và cắt ghép trái phép sản phẩm trí tuệ của Mạch Sống Media
LTS: BPSOS hiện nay đang vận động quốc tế về hai vụ án tôn giáo ở Việt Nam: Mục sư Y Nuen Ayun, và hai Chánh trị sự Cao Đài Trần Ngọc Sương và Nguyễn Ngọc Diến. Chúng tôi xin đăng lại bài viết sau về trường hợp Mục sư Y Nuen Ayun.
Trong bài viết trước, Đề Án Dân Quyền Việt Nam dùng chính Bản Kết Luận Điều Tra số 18/BKL-ANĐT-Đ2 được Cơ Quan An Ninh Điều Tra thuộc Công An Tỉnh Đắk Lắk ban hành ngày 29 tháng 4 năm 2026 để chỉ ra cho mọi người cùng thấy chân dung và hoạt động của Mục Sư Y Nuen Ayun không cấu thành về mặt khách quan của tội phá hoại chính sách đoàn kết. Những gì bản kết luận điều tra này ghi nhận chỉ cho thấy Mục Sư Y Nuen Ayun đang thực hiện quyền tự do tôn giáo của chính ông. Đó là quyền tự do lập hội để biểu đạt niềm tin tôn giáo của mình ra bên ngoài. Những quyền này của ông đã được ghi nhận trong Điều 6 Luật Tín Ngưỡng Tôn Giáo. Trong quá trình thực hiện quyền này, Mục Sư Y Nuen Ayun không bất kỳ hành vi nào vi phạm các quy định cấm được ghi nhận trong Điều 5 Luật Tín Ngưỡng Tôn Giáo và luật khác.
Tuy nhiên, trong bài viết kể trên, Đề Án Dân Quyền Việt Nam mới chỉ chọn duy nhất một trong bốn yếu tố cấu thành tội phạm mà bất cứ ai không cần hiểu sâu về hệ thống luật hình sự cũng có thể dễ dàng hiểu được. Yếu tố đó là mặt khách quan của tội phạm. Yếu tố này dễ dàng giúp cho bất cứ ai cũng hiểu được rằng một người không có hành động phạm tội thì không thể nào bị kết luận rằng đã phạm tội. Xin xem lại bài viết đó tại đường link này.
Tại buổi họp Bàn Tròn Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế gần đây ở Quốc Hội Hoa Kỳ, tôi chia sẻ cách BPSOS khai dụng chính sách mậu dịch Hoa Kỳ để thúc đẩy tự do tôn giáo ở Việt Nam. Tôi đề nghị là cùng nhau dồn sức vận động áp thuế quan lên 2 quốc gia mỗi năm. Dĩ nhiên Việt Nam sẽ là một trong 2 quốc gia cho năm nay. Đại diện các tổ chức có mặt, đều là các đối tác và thân hữu từ nhiều năm, tỏ ra hời hợt. Tôi gửi email đến họ sau đó để nhắc nhở nhưng không được phản hồi. Tôi không ngạc nhiên vì biết rằng họ cần thời gian suy ngẫm và cân nhắc cách làm mới mẻ này, và định bụng BPSOS dấn thân đi trước và kết quả sẽ thu hút sự chú ý của họ theo sau.
Và kết quả đầu tiên là chính phủ Hoa Kỳ vừa công bố Việt Nam phải đối mặt 12.5% thuế quan phụ trội vì dung dưỡng lao động cưỡng bức. Nếu áp dụng lên mọi mặt hàng từ Việt Nam thì sẽ là 25 tỉ Mỹ kim. Dù chỉ áp dụng lên một số mặt hàng cũng là vài tỉ Mỹ kim.
Đây mới chỉ là đợt đầu. Một cú hích nhẹ. Tôi chờ thêm quyết định của Hoa Kỳ trong 2 đợt điều tra Việt Nam kế tiếp, với những cú hích mạnh hơn, trước khi nhắc lại với các tổ chức thân hữu kế hoạch đã trình bày nhưng không ai để ý.
Hình 1 – Tại buổi tiếp xúc TNS James Lankford (Cộng Hòa, Oklahoma) để bàn cách trừng phạt mậu dịch vì đàn áp tôn giáo
Ngày Nhân quyền Việt Nam ngày 11/5/2026 vừa qua tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ có sự hiện diện của GS-TS Stephen Schneck, cựu Chủ tịch Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (USCIRF). Tại đó, ông phát biểu về tình trạng đàn áp tôn giáo ở Việt Nam và các tổ chức tôn giáo bị nhà nước kiểm soát; ông cũng nói tới vấn đề đàn áp xuyên quốc gia, đặc biệt phiên tòa vắng mặt và bản án 11 năm tù giam cho TS. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch BPSOS.
Chụp màn hình từ đoạn clip diễn văn của Giáo sư Stephen Schneck (kênh Youtube TỔ QUỐC TRÊN HẾT).
Trong video đăng ngày 5/6/2026, chúng tôi phỏng vấn Giáo sư Stephen Schneck về USCIRF, việc USCIRF khuyến nghị Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào danh sách Quốc gia cần quan tâm đặc biệt (CPC), và về bản án trên.