Mừng cho Hồng Kông nhưng đừng quên Việt Nam: Vận động cho Luật Nhân Quyền Việt Nam

• Bớt hóng chuyện người, thêm làm việc mình

Ts. Nguyễn Đình Thắng
Ngày 29 tháng 11, 2019
http://machsongmedia.com

Tổng Thống Hoa Kỳ vừa ký ban hành Luật Nhân Quyền và Dân Chủ Hồng Kông. Đây là tin vui cho hơn 7 triệu người dân Hồng Kông và những người ủng hộ cuộc đấu tranh cam go nhưng can trường của họ. Rất nhiều người Việt ở trong và ngoài nước bày tỏ niềm hân hoan với thành quả này mà người dân Hồng Kông đã phải đổ máu và hy sinh thân mạng mình để có được. Và cũng có không ít người thắc mắc là sao không ai khởi xướng một nỗ lực tương tự ở Quốc Hội Hoa Kỳ nhắm vào Việt Nam.

Thực ra, một nỗ lực như vậy đã được BPSOS khởi xướng cách đây 16 năm và vẫn tiếp tục cho đến giờ. Và có thể nói không ngoa là ngôn ngữ của Luật Nhân Quyền và Dân Chủ Hồng Kông, H.R. 3289, được mô phỏng theo dự thảo Luật Nhân Quyền Việt Nam, H.R. 1383, đã được đưa vào Hạ Viện Hoa Kỳ tháng 2 năm nay. Điều này không do ngẫu nhiên -- cả 2 dự thảo luật có cùng một tác giả: Dân Biểu Christopher Smith (Cộng Hoà, New Jersey).

Chúc mừng Hồng Kông xong, chúng ta hãy lập tức hướng về Việt Nam để cùng nhau thúc đẩy Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua H.R. 1383.

Một phái đoàn người Mỹ gốc Việt vận động cho Luật Nhân Quyền Việt Nam, ngày 10/07/2019 tại Quốc Hội Hoa Kỳ
Lịch sử dự thảo Luật Nhân Quyền Việt Nam

Năm 2003, nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 108, DB Christopher Smith đưa vào Hạ Viện dự thảo Luật Nhân Quyền Việt Nam lần đầu (H.R. 1587). Tôi có góp phần soạn thảo ngôn ngữ của dự thảo luật này và các phiên bản sau đó. H.R. 1587 được Hạ Viện thông qua với đa số tuyệt đối, 323/45, nhưng đã bị Thượng Nghị Sĩ John Kerry chặn lại ở Thượng Viện. Ông Kerry chủ trương nới rộng mậu dịch và hợp tác quốc phòng với Việt Nam.

Năm 2005, nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 109, DB Smith lại đưa dự thảo luật nà vào Hạ Viện (H.R. 3190). Dự thảo luật đã không đủ thời gian để Hạ Viện đưa ra duyệt xét.

Năm 2007, nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 110, DB Smith tiếp tục đưa dự thảo luật và Hạ Viện (H.R. 3096). Hạ Viện thông qua dự thảo luật với tỉ số cao hơn trước, 414/3, nhưng tiếp tục bị TNS John Kerry cản chặn ở Thượng Viện.

Năm 2009, nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 111, dự thảo luật lại được DB Smith đưa vào Hạ Viện (H.R. 1969) nhưng đã không được Chủ Tịch Hạ Viện lên lịch biểu quyết.

Năm 2011, nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 112, DB Smith lần nữa đưa dự thảo luật này vào Hạ Viện (H.R. 1410). Dự thảo luật được thông qua một cách đồng thuận bởi toàn thể Hạ Viện, 0 phiếu chống. Tại Thượng Viện, dự thảo luật bị chặn bởi một thượng nghị sĩ mà nhiều người nghĩ là Ông John McCain mặc dù sau này văn phòng của ông ấy khẳng định với tôi là không phải.

Năm 2013, nhiệm kỳ Quốc Hội thứ 113, dự thảo luật (H.R. 1897) được Hạ Viện thông qua với tỉ số 405/3. Nữ Thượng Nghị Sĩ Barbara Boxer (Dân Chủ, California) đưa vào Thượng Viện, nhưng lúc ấy đã gần cuối nhiệm kỳ nên không đủ thời gian để Thượng Viện biểu quyết.

Năm 2015, nhiệm kỳ Quốc Hội tứ 114, dự thảo luật được đưa vào Hạ Viện nhưng bị Uỷ Ban về Thương Mại ngâm lại vì họ không đồng ý với các điều khoản chế tài, e rằng ảnh hưởng đến hiệp ước Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Xem lịch sử tóm tắt của dự thảo Luật Nhân Quyền Việt Nam từ 2003 đến 2016: https://www.govtrack.us/congress/bills/110/hr3096