Hải Di Nguyễn
Ngày 12/5 vừa qua, công an tỉnh Đồng Tháp bắt 4 tín đồ Cao Đài Chơn Truyền 1926. Mạch Sống khi đó chưa đưa tin, để BPSOS tiếp tục theo dõi tình hình và tập trung vận động.
Tuy nhiên, hôm nay chúng tôi sẽ nói một chút về sự kiện này.
Ai bị bắt?
4 tín đồ Cao Đài bị bắt ngày 12/5.
Ông Nguyễn Anh Phụng và vợ, bà Trần Thanh Tuyết, được thả ngày 13/5.
Chánh trị sự Trần Ngọc Sương bị khởi tố và bắt giam về tội “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, theo Điều 117 của Bộ luật Hình sự.
Chánh trị sự Nguyễn Ngọc Diến bị bắt tạm giam và tới nay vẫn đang bị giam, nhưng chưa bị chính thức khởi tố.
Có hai điểm đáng chú ý. Thứ nhất, bản tin của Bộ Công an về ông Trần Ngọc Sương có đoạn:
“Theo kết quả điều tra ban đầu, thời gian qua Trần Ngọc Sương đã liên hệ với Nguyễn Đình Thắng (đối tượng liên quan đến khủng bố đã bị Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk có Quyết định truy nã) để trả lời phỏng vấn, cung cấp, đăng tải, chia sẻ các video clip, tài liệu có nội dung xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.”
Tức là khẳng định vụ bắt giữ ông Sương có liên quan tới TS. Nguyễn Đình Thắng của BPSOS.
Thứ hai, biên bản khám xét nhà ông Nguyễn Ngọc Diến viết “Tôn giáo: Không”, tức là chối bỏ đạo Cao Đài của ông Diến chỉ vì không thuộc Chi phái Cao Đài 1997 do nhà nước lập ra và kiểm soát. Chi phái 1997 đã bị Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (USCIRF) xác định là công cụ đàn áp tôn giáo cho nhà nước.
Biên bản khám xét nhà ông Nguyễn Ngọc Diến (chúng tôi che các thông tin riêng tư).
Chính sách nhắm vào BPSOS và các cộng đồng, tổ chức tôn giáo độc lập
Hãy nhìn lại toàn bộ dòng thời gian sự kiện:
- Ngày 11/6/2023: diễn ra vụ xả súng tại đồn cảnh sát hai xã Ea Tiêu và Ea Ktur thuộc huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk, làm chết 9 người. BPSOS lẫn Người Thượng vì Công lý (MSFJ) đều không liên quan; MSFJ ngay lập tức đưa ra thông cáo báo chí, phản đối bạo lực và lên án vụ khủng bố.
- Chính quyền Việt Nam tăng cường đàn áp cộng đồng người Thượng sau sự kiện ngày 11/6, ở Việt Nam và ở Thái Lan.
- Ngày 16/1/2024: tỉnh Đắk Lắk có phiên tòa lưu động về vụ khủng bố và trong số 100 bị cáo có nhà hoạt động Y Quynh Bdap, đồng sáng lập và gương mặt chính của tổ chức MSFJ. Y Quynh, khi đó đang tỵ nạn tại Thái Lan, bị xử vắng mặt và tuyên án 10 năm tù giam.
- Ngày 6/3/2024, Bộ Công an xếp hai tổ chức MSFJ và Montagnard Support Group, Inc. (MSGI) là hai “tổ chức khủng bố”. Trên thực tế, MSFJ và MSGI không có hoạt động gì chung.
- Ngày 11/6/2024, Y Quynh Bdap bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ, theo yêu cầu dẫn độ từ phía Việt Nam.
- Ngày 14/2/2025, Bộ Công an xếp BPSOS là “tổ chức liên quan tới khủng bố”, chỉ vài ngày sau Hội nghị Thượng đỉnh về Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF Summit) tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ. Tại hội nghị, BPSOS nêu trường hợp Y Quynh và nguy cơ Y Quynh bị tra tấn và hành hạ nếu bị dẫn độ.
- Ngày 28/11/2025, bất chấp phản ứng quốc tế và cảnh báo về nguy cơ tra tấn, Thái Lan gửi trả Y Quynh Bdap về Việt Nam. Luật sư lẫn gia đình đều không nhận được thông báo cho tới trưa ngày hôm sau, và trong vài tuần không ai biết Y Quynh đang ở đâu, còn sống hay đã chết.
- Ngày 30/1/2026, Bộ Công an đưa ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam TS. Nguyễn Đình Thắng, với cáo buộc đã “chỉ đạo, xúi giục, giúp sức cho Y Quynh Bdap.” Việc này diễn ra vài ngày trước IRF Summit và TS. Thắng là người điều khiển Action Track, một trong ba breakout track tại hội nghị.
- Ngày 28/4/2026, tòa án Đắk Lắk xử vắng mặt TS. Nguyễn Đình Thắng và tuyên án 11 năm tù giam. TS. Thắng, công dân Mỹ và hiện sống ở Hoa Kỳ, hoàn toàn không nhận được trát tòa, không được thông báo thời gian địa điểm phiên tòa, cũng không được tiếp xúc với “luật sư”.
- Ngày 12/5/2026, công an tỉnh Đồng Tháp khởi tố một chánh trị sự Cao Đài “đã liên hệ với Nguyễn Đình Thắng” và bắt giữ 3 tín đồ Cao Đài khác.
Vì sao nhà cầm quyền Việt Nam nhắm vào BPSOS?
Tất cả những điều này cho thấy nhà cầm quyền chỉ dùng vụ khủng bố ngày 11/6 làm cái cớ để siết chặt tự do và gia tăng đàn áp người Thượng, rồi mượn Y Quynh Bdap và hai video “đầu thú” để đánh BPSOS. Nhưng quan trọng hơn hết, họ dàn dựng cáo buộc khủng bố với BPSOS để triệt các tổ chức tôn giáo độc lập, để cắt đi dòng chảy thông tin, để quốc tế không nhận được báo cáo về tình trạng đàn áp tôn giáo ở Việt Nam, như ông Sean Nelson (ADF International) đã nói trong video phỏng vấn năm 2025.
Trong nhiều năm nay, BPSOS đã hoạt động chặt chẽ với nhiều nhóm tôn giáo độc lập (Phật giáo, Phật giáo Hòa Hảo, Cao Đài, Tin Lành người Thượng, Tin Lành người H’mông, Công giáo) để vạch trần các vụ đàn áp tôn giáo dã man và các sách lược tinh vi của Đảng Cộng sản Việt Nam để che mắt thế giới. Đặc biệt, trong năm 2024, BPSOS và các tổ chức bạn đã đóng góp thông tin cho bản báo cáo của USCIRF về 6 tổ chức tôn giáo bị nhà nước điều khiển tại Việt Nam.
Không chỉ vấn đề tôn giáo, BPSOS cũng vạch trần các vi phạm nhân quyền khác ở Việt Nam, như nạn buôn người, đặc biệt chương trình xuất khẩu lao động của nhà nước.
Có hiệu quả gì không?
Có thể thấy nhà cầm quyền có hai mục đích. Mục đích đầu tiên—bôi xấu và hạ uy tín BPSOS—hoàn toàn không thành công: BPSOS vẫn tiếp tục thu thập bằng chứng và báo cáo về các vụ đàn áp, vẫn tiếp tục xuất hiện ở LHQ, vẫn tiếp tục có mặt ở các diễn đàn quốc tế, vẫn tiếp tục làm việc với USCIRF và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, vẫn tiếp tục đào tạo nhiều người ở Việt Nam và Thái Lan về XHDS và luật pháp…
Mục đích thứ hai—dùng các cáo buộc cho TS. Nguyễn Đình Thắng để bắt bớ người này người nọ—có thể làm một số người sợ hãi và chùn chân. Tuy nhiên ở Việt Nam mọi người đều thừa biết, dù có liên lạc với ông Thắng hay không, hoặc có thuộc tổ chức hay không, bất kỳ ai chỉ trích nhà nước đều có thể bị tống vào tù theo Điều 117 hay Điều 331. Người dũng cảm vẫn tiếp tục lên tiếng. Người có lương tâm vẫn tiếp tục lên tiếng. Người bị tước đoạt quyền lợi vẫn tiếp tục lên tiếng.
Uy tín của BPSOS càng tăng trong cộng đồng quốc tế, như Mục sư Bob Fu của tổ chức ChinaAid nhận định. Tiếng nói của BPSOS cũng tăng tính thuyết phục cho người trong nước, thể hiện qua sự hưởng ứng mạnh mẽ với lời kêu gọi cung cấp thông tin cho cuộc điều tra Việt Nam của Văn phòng Đại diện Mậu dịch Hoa Kỳ (USTR).
Tại IRF Summit năm 2026, TS. Nguyễn Đình Thắng (ngoài cùng bên phải) đứng cùng TS. Nazila Ghanea, Báo cáo viên Đặc biệt LHQ về tự do tôn giáo hay niềm tin (thứ 2 từ trái qua) và Bác sĩ Asif Mahmood, Phó Chủ tịch Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (thứ 5 từ trái qua).
Càng lấn lướt, càng mạnh tay đàn áp trong nước và đàn áp xuyên quốc gia, nhà nước Việt Nam càng khiến quốc tế chú ý.
Câu hỏi đặt ra là, bao giờ Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ ngừng thống trị người dân bằng nỗi sợ?