Ngày 13 tháng 4, 2023

http://machsongmedia.org

Thưa anh Nam Lộc,

Trước hết, tôi xin đề nghị giải pháp cho số đồng bào cựu thuyền nhân (và bộ nhân) bị bỏ rơi lại ở Thái Lan, gồm 3 điểm:

1. Anh hãy đốc thúc VOICE Canada trình báo với Sở Di Trú (IRCC) những trường hợp có dấu hiệu gian lận đã lấy mất chỗ của những người xứng đáng.
2. Trên căn cứ đó, anh hãy yêu cầu Liên Hội Người Việt Canada (LHNV-Canada) vận động chính phủ mở lại chương trình định cư cho những người xứng đáng nhưng bị bỏ rơi.
3. Trong chuyến đi Thái Lan sắp đến, anh hãy tiếp xúc trực tiếp với số đồng bào bị bỏ rơi để thu thập thông tin cần thiết cho 2 nỗ lực trên.

Xin lưu ý, chương trình nhân đạo của Canada là chương trình đặc biệt chỉ dành cho các người Việt sống không quy chế lâu năm ở Thái Lan, khác với chương trình tư nhân bảo lãnh người tị nạn vẫn có của Canada:

1. Chương trình định cư nhân đạo đặc biệt: Đối tượng chỉ cần xác minh là đã từ Việt Nam đến Thái Lan trong các năm 1984 – 1991 và đang không có quy chế tị nạn hoặc bất kỳ quy chế hợp pháp nào (without status), gọi nôm na là “vô tổ quốc”. Cuối năm 2012, LHNV-Canada ký Thoả Thuận Thư (MOU) với chính phủ về chương trình này và giao trách nhiệm thực hiện cho VOICE. Tổng cộng 108 người đã đến Canada nhưng hơn 1/3 không hợp lệ trong khi nhiều người xứng đáng lại bị bỏ rơi. Điều 4.3 của MOU đòi hỏi tổ chức đứng tên ký và tổ chức thực hiện phải ngăn ngừa gian lận, tham nhũng và hành vi phạm pháp, và phải báo cáo khi phát hiện. Theo Điều 8, về nguyên tắc chương trình này chưa thể chấm dứt vì nó chưa hoàn tất mục tiêu khi còn nhiều đối tượng vẫn còn kẹt ở Thái Lan.

2. Chương trình tư nhân bảo lãnh người tị nạn vẫn có: Chương trình này có từ năm 1978 và đến nay đã định cư hơn 327,000 người tị nạn vào Canada. Đối tượng định cư phải được công nhận tư cách tị nạn bởi Cao Uỷ Tị Nạn LHQ (CUTN/LHQ) và/hoặc bởi Sở Di Trú Canada. Nhiều trăm tổ chức vá các “nhóm 5 người” định cư khoảng 22,500 – 30,000 người tị nạn mỗi năm theo chương trình này. Trong số đó, VOICE Canada được phân bổ 50 chỗ.

Bây giờ, tôi xin trả lời những điểm chính mà anh nêu ra trong email đề ngày 4 tháng 4, 2023.

Đọc tiếp

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 8 tháng 4, 2023

http://machsongmedia.org

Người thật sự lưu lạc, vô tổ quốc

Năm 1989 Ông Trần Thanh Mẫn, lúc ấy 19 tuổi, vượt biên đến Thái Lan. Giờ đây, 53 tuổi, ông vẫn lưu lạc, vô tổ quốc ở Thái Lan và không biết cứ phải sống như vậy cho đến bao giờ.

Ông giải thích, “Cha tham gia chế độ Sài Gòn, bị chèn ép quá, không thể sống nổi”, và sau khi cha ông “bị đày đọa… rồi bệnh chết” ở Kiên Giang, ông quyết định phải vượt biên. Đi bảy lần ông mới đến được Thái Lan. Nhưng rồi ngày 26 tháng 9, 1996 Ông bị cưỡng bức về Việt Nam từ nhà tù biệt giam – ông bị tù biệt giam vì phản đối hồi hương. Vừa về đến Việt Nam, Ông bị đưa ngay vào trại giam ở Thủ Đức.

“Họ điều tra tôi trong vòng ba ngày. Mỗi ngày chỉ cho tôi ăn một bữa cơm thôi, một chai nước, cho mình sống qua ngày.”

Hình 1 – Ông Trần Thanh Mẫn, 34 năm lưu lạc, vô tổ quốc bị bỏ rơi lại ở Thái Lan

Đọc tiếp

• Một người mẹ mất con trên đường lưu lạc và một người mẹ giả với con giả, chồng giả

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 5 tháng 4, 2023

http://machsongmedia.org

Người lưu lạc, vô tổ quốc thật

Trong số 14 hồ sơ lưu lạc, vô tổ quốc bị bỏ rơi lại Thái Lan, có lẽ Bà Thạch Thị Phay là trường hợp bất hạnh, đau khổ nhất.

Năm nay 72 tuổi, bà Phay là người Việt gốc Miên quê quán tại ấp Tha La, xã Ngọc Biên, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Do bị tù đày, bị tra tấn bởi công an lại còn bị nhà chồng ruồng rẫy vì bà theo đạo Thiên Chúa, bà phải đành đoạn bỏ nước ra đi.

Trên đường băng qua Campuchia, bà bị lính Para bắt đem về giam để thay nhau thoả mãn dục tính. Sau một thời gian, bà trốn thoát và đến được Thái Lan xin tị nạn. Đó là năm 1990. Tại đây bà có bầu với một người tị nạn và sanh ra một con gái.

Năm 1996, khi có lệnh cưỡng bức hồi hương, bà cùng cô con gái lúc ấy 5 tuổi uống thuốc tự tử nhưng được cứu sống. Ngày 20 tháng 2, 1997 họ bị cưỡng bức hồi hương. Trở về quê không được bao lâu, công an lại bắt bà Phay sau khi một nhóm mục sư Tin Lành từ ngoại quốc đến thăm bà tại nhà. Sau khi được thả, bà bị quản chế, đe doạ và sách nhiễu liên tục.

Năm 2003 bà Phay dẫn con gái chạy sang Campuchia ẩn náu. Vì sinh kế, bà gửi tạm con nơi một nhà nuôi trẻ mồ côi. Khi quay lại tìm con, nơi này cho biết đã cho con bé làm con nuôi và được cặp vợ chồng người Pháp đem về nước.

Hình 1 — Một tấm hình hiếm hoi của bà Phay với người con gái bị thất lạc ở Campuchia năm 2003

Đọc tiếp

• Gia đình 4 người bị bỏ rơi sống ra sao khi một gia đình 4 người khác, không đủ điều kiện, lại đi định cư?

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 2 tháng 4, 2023

http://machsongmedia.org

Hiện có 14 hồ sơ cựu thuyền nhân bị bỏ rơi, gồm tổng cộng 26 người, mà chúng tôi còn liên lạc hoặc biết là còn ở Thái Lan. Trong khi đó, cũng có đúng 14 hồ sơ, gồm 34 người, hoàn toàn không đủ điều kiện nhưng đã định cư Canada theo chương trình lẽ ra dành cho số người kia, bao gồm:

• 7 hồ sơ gồm 19 người không hề là cựu thuyền nhân
• 7 hồ sơ gồm 15 người là cựu thuyền nhân đã hồi hương và không hề lưu lạc, vô tổ quốc

Đây là một trong loạt bài nêu lên sự tương phản giữa cảnh đời của những cựu thuyền nhân bị bỏ rơi và của những người không đủ điều kiện đã thay họ đi định cư.

Cựu thuyền nhân thật

Ông Sơn Doành, cựu thuyền nhân ở trại Sikiew, cùng vợ và 2 con đã bị bỏ rơi lại Thái Lan dù đã ghi danh với LM Prayoon Peter Namwong và lập hồ sơ với VOICE năm 2015. Họ tiếp tục sống bất hợp pháp ở Thái Lan và lúc nào cũng nơm nớp lo sợ bị bắt, tống giam.

HÌnh 1 – Vợ chồng Bà Lưu Thị Yến và Ông Sơn Doành, dù trong cảnh cơ cực vẫn hướng về một Việt Nam tự do, dân chủ

Đọc tiếp