LTS: Ngày 15/7 sắp tới (2 ngày nữa) là hạn chót gửi cho USTR thông tin về tình trạng cưỡng bức lao động ở Việt Nam và những phát biểu khuất tất, không trung thực trong báo cáo của nhà nước Việt Nam. Sau đây là bài viết về một video về tình trạng cưỡng bức lao động trong nhà tù.
Nguồn: BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam.
Hình ảnh anh Phạm Duy Anh được cắt từ video tự sự.
Ngày 24 tháng 6 năm 2026, cựu người mẫu Phạm Duy Anh đã chia sẻ trên mạng xã hội một video. Dù video chỉ dài chưa đầy 7 phút nhưng nó cung cấp cho mọi người đầy đủ ba tệ nạn kinh khủng đang tồn tại trong nhà tù Việt Nam hiện nay. Theo anh Phạm Duy Anh, người đã trực tiếp bị buộc phải trải qua những tệ nạn này thì đó thực sự là một địa ngục, một địa ngục tồn tại ngay trong chính trần gian này do chính quyền Việt Nam cố tình tạo ra. Các tệ nạn anh Phạm Duy Anh đã buộc phải trải qua bao gồm:
– Tình trạng cưỡng bức lao động đối với người tù. Là một người mẫu vốn không quen lao động tay chân nhưng anh Phạm Duy Anh đã bị cưỡng bức lao động trong các lò gạch thủ công tại Trại Giam Ninh Khánh đóng tại địa bàn Tỉnh Ninh Bình. Đây là một công việc vô cùng nặng nhọc, độc hại và người tù không có quyền lựa chọn hay từ chối. Công việc khiến anh bị ngất nhưng các cai tù còn dùng vũ lực bắt anh tiếp tục phải làm việc. Ngoài công việc này anh còn bị cưỡng bức làm việc trong những môi trường khắc nghiệt và độc hại khác như dọn phân, vệ sinh giếng sâu mà không được cung cấp bất kỳ phương tiện bảo hộ lao động nào phù hợp với công việc.
– Tình trạng lao động không được đảm bảo an toàn và không được cung cấp các dịch vụ y tế khi xảy ra tai nạn lao động. Trong video, anh Phạm Duy Anh cho biết anh đã không được hướng dẫn về an toàn lao động. Khi xảy ra tai nạn xảy ra, anh không hề nhận được sự chăm sóc y tế phù hợp với mức độ thương tật. Ở đó, anh chỉ được chính bạn tù sơ cứu bằng những cách tối giản mà họ có được trong môi trường tù. Sau đó, tự anh phải vật lộn với vết thương mà không có bất kỳ sự can thiệp nào của y tế trại giam.
– Tình trạng nhận hối lộ đối với người tù nếu họ muốn thoát khỏi những cảnh lao động cưỡng bức khổ sai như ở địa ngục trần gian. Mặc dù không trình bày chi tiết nhưng trong video, anh Phạm Duy Anh cho biết rõ mình chỉ có thể thoát khỏi cảnh lao động khổ sai do bị cưỡng bức bởi nhà tù khi bố mẹ anh tới gặp và nói chuyện với “các ông quản giáo”. Điều này không có gì là lạ khi tình trạng đó đã trở thành một nguồn thu chính ngoài lương của các nhân viên công vụ coi tù ở Việt Nam.
Những tệ nạn mà anh Phạm Duy Anh đề cập tới trong video chỉ là ba trong số hàng chục các biện pháp được chính quyền Việt Nam gọi là “cải tạo lao động” để “giáo dục” người tù. Video được chia sẻ đúng dịp cho Văn Phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ (US Trade Representative – USTR) đã và đang tiến hành các hoạt động điều tra về tình trạng cưỡng bức lao động liên quan đến cạnh tranh thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ. Mặc dù hình thức cưỡng bức lao động trong video không tạo ra sản phẩm thương mại ảnh hưởng trực tiếp tới hàng hoá của Hoa Kỳ nhưng nó là cơ sở để xem xét về các sản phẩm khác có ảnh hưởng. Vì vậy USTR đã rất chú ý tới video này khi được BPSOS chuyển tới và đề nghị tham khảo. USTR cho biết rất mong nhận được những thông tin từ các nhân chứng về tình trạng cưỡng bức lao động đối với tù nhân phải làm các công việc như chế biến hạt điều, mủ cao su, tiêu, cà phê tại các Trại Giam Gia Trung, Trại Giam Xuyên Mộc, Trại Giam Bình Phước và những trại giam khác đóng trên địa bàn Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. USTR cũng cho biết rất mong nhận được các thông tin từ các nhân chứng đã từng bị cưỡng bức lao động trong các trại tù khác trên toàn quốc để tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ gỗ hoặc mây tre đan xuất khẩu hoặc các sản phẩm khác.
Mời xem video nói trên của anh Phạm Duy Anh để thấy về tình trạng bóc lột sức lao động của chính quyền Việt Nam đối với người tù thông qua hình thức cưỡng bức lao động mà thế giới đã nhiều lần đặt vấn đề với chính quyền này: https://www.facebook.com/reel/2182925105820139
Mời tất cả những ai là nạn nhân trong tù hoặc biết các thông tin mà USTR đang cần xin khẩn trương liên lạc trực tiếp với USTR tại đây: https://comments.ustr.gov/s/submit-new-comment?docketNumber=USTR-2026-0265
Mọi người cũng có thể chuyển thông tin đó tới BPSOS để chúng tôi tập hợp và gửi lại cho USTR thông qua email: [email protected].
Việc cung cấp thông tin của quý vị chính là hành động thiết thực và hữu ích nhằm thay đổi tình trạng vi phạm nhân quyền ở Việt Nam đối với những nhóm người yếu thế trong xã hội. USTR và BPSOS thực hiện việc bảo mật thông tin của người cung cấp.