Cách nào các cộng đồng bị bách hại ở Việt Nam tiếp cận quốc tế

28 tháng 2 năm 2026

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 1 tháng 3, 2026

http://machsongmedia.org

Năm 2012, BPSOS triển khai đại sách lược với tầm nhìn cho một Việt Nam tương lai: Xã hội nhân văn trong thể chế dân chủ nơi mọi người nhân phẩm được tôn trọng, tài năng được phát triển và đóng góp được trân quý.

Để đạt tầm nhìn ấy, chúng tôi chủ trương trao quyền, tổ chức và trang bị cho các cộng đồng bị bách hại để tự mưu cầu tự do và nhân phẩm. Trong hành động, chúng tôi thực hiện đại sách lược mà gần đây có một số tiến triển mà người ngoài có thể quan sát.

Tại sao đại sách lược

Một vấn đề mang tính hệ thống luôn luôn bị tác động cùng lúc bởi nhiều yếu tố. Muốn thay đổi, nhất thiết phải tác động cùng lúc tất cả các yếu tố mang tính quyết định, bao gồm cả yếu tố gốc còn được gọi là căn nguyên, để tiến dần đến tầm nhìn. Đại sách lược là tổng hợp tất cả các sách lược, song song hoặc đan xen, cần thiết để tác động mọi yếu tố mang tính quyết định.  

Đối với Việt Nam, thực trạng tiêu cực có hệ thống là chế độ độc tài cộng sản bóp nghẹt nhân phẩm, kềm hãm tài năng, và loại trừ các đóng góp “không theo chỉ đạo” của người dân. 

Hình 1 – Đoàn người Việt tiếp cận quốc tế tại Hội Nghị Thượng Đỉnh Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế năm 2026, Washington DC ngày 02/02/2026

Phân loại các yếu tố chuyển đổi

Cho dễ hiểu, chúng tôi phân loại các yếu tố chuyển đổi mang tính hệ thống thành 3 lĩnh vực: chủ lực, trợ lực và trở lực.

Chủ lực bao gồm nội lực và thế ảnh hưởng của mỗi nhóm người dân.

Trợ lực là những gì ngoại tại mà người dân có thể nương vào và sử dụng dọc đường tiến đến tầm nhìn.

Trở lực là những vật cản bước dọc lộ trình tiến đến tầm nhìn, bao gồm chính sách và các công cụ của chế độ, các thế lực cản trở ngoại lai, và những đối lực trong xã hội.

Phát huy chủ lực của người dân

Chúng tôi ưu tiên các cộng đồng tôn giáo bị bách hại vì 3 lý do.

“Cộng đồng tôn giáo” đương nhiên có thành viên gắn bó với nhau bằng niềm tin tôn giáo, được tôi luyện qua nhiều thử thách, và đã chứng tỏ quyết tâm tự bảo vệ niềm tin. Bột đã sẵn để gột nên hồ. Họ chỉ cần được hướng dẫn cách tăng hiệu quả và sự an toàn.

Quyền tự do tôn giáo mang tính bao quát vì hiểu cho đầy đủ thì đó là quyền tự do tư tưởng, lương tâm và tôn giáo. Nó lại bao hàm nhiều quyền riêng lẻ khác như tự do biểu đạt, tự do hội họp ôn hòa, tự do lập hội, tự do đi lại, quyền sở hữu tài sản… Không có một trong những quyền này thì cũng không có quyền tự do tôn giáo. Nói cách khác, phát huy quyền tự do tôn giáo tự động nới rộng nhiều quyền khác cho tuyệt đại đa số người dân.

Đặc biệt, quyền tự do tôn giáo được sự hậu thuẫn ngày càng lan rộng toàn cầu, nghĩa là trợ lực quốc tế ngày càng tăng. Đó là lý do trong một thập niên qua BPSOS góp phần phát triển phong trào tự do tôn giáo khu vực Đông Nam Á và toàn cầu.

Chọn tự do tôn giáo làm tâm điểm là quyết định mang tính sách lược để vừa phát huy yếu tố chủ lực vừa tăng yếu tố trợ lực cho các cộng đồng bị bách hại ở Việt Nam.

Trợ lực quốc tế

Khi chủ lực còn yếu, các cộng đồng bị bách hại cần lấy quốc tế làm trợ lực để tăng sự an toàn và đẩy lùi trở lực. Trợ lực quốc tế bao gồm các định chế nhân quyền LHQ, các chính quyền dân chủ, các tổ chức nhân quyền quốc tế và đặc biệt là phong trào tự do tôn giáo khu vực và toàn cầu ngày càng lan rộng.

Một trợ lực thứ hai, không kém phần quan trọng, là các “nhóm kết nghĩa” bao gồm những nhóm người Việt ở hải ngoại, thường cùng tôn giáo hoặc sắc tộc, liên lạc chặt chẽ với cộng đồng bị bách hại ở trong nước. Nhóm kết nghĩa nộp báo cáo vi phạm, lên tiếng tại các sự kiện quốc tế, và thực hiện các cuộc vận động chính sách. Họ là nhịp cầu đến quốc tế cho các cộng đồng bi bách hại, ngăn cản, bưng bít ở trong nước.

Để dễ huy động trợ lực quốc tế, BPSOS thiết lập dàn dịch vụ hỗ trợ như huấn luyện về luật Việt Nam và luật quốc tế, tư vấn pháp lý, biên soạn tài liệu, phiên dịch tài liệu, nghiên cứu, truyền thông, vận động chế tài, v.v. Các cộng dồng trong nước và các nhóm kết nghĩa chỉ cần học cách sử dụng các dịch vụ hỗ trợ thích hợp mà không cần bỏ nhiều năm hoặc nhiều chục năm để tôi luyện các kỹ năng chuyên.

Hội nhập quốc tế

Tiếp cận chỉ là mở đường cho hội nhập.  Một mục tiêu của đại sách lược là đưa người dân ở Việt Nam hội nhập quốc tế nhanh và sâu. Từ khi có chính sách đổi mới, chế độ cộng sản chủ trương chỉ có họ hội nhập quốc tế nhưng cấm tuyệt người dân vì sợ họ du nhập các tư tưởng tự do, các giá trị dân chủ.

Chúng tôi bằng nhiều cách giúp người dân trong nước xuyên thủng vòng vây. Điển hình, Hội Người Thượng Vì Công Lý (MSFJ) không chỉ vận động tự do cho riêng Ông Y Quynh Bdap mà đặt mình trong chiến dịch toàn cầu đa tôn giáo, đa sắc tộc, đa quốc gia để đòi tự do chung cho các tù nhân lương tâm tôn giáo dưới nhiều chế độ độc tài trên thế giới.

Hình 2 – Chiến dịch đòi tự do cho tù nhân lương tâm tôn giáo toàn cầu do BPSOS phát động, Washington DC ngày 03/02/2026

Gần đây, Bộ Công An Việt Nam vu cáo khủng bố đối với một số tổ chức và cá nhân vì là nhịp cầu hội nhập quốc tế cho người dân trong nước.  Nhưng họ đi chậm nước cờ nên bị phản ứng dội ngược — các cộng đồng đã hội nhập sâu với quốc tế; tấn công họ đồng nghĩa mời chào quốc tế lên án. Đó là điều đang diễn ra.

Bài liên quan:

[Đó là Phản Động] Việt Nam: Cáo buộc khủng bố để che đậy vi phạm nhân quyền bị phản ứng ngược
https://machsongmedia.org/all/vietnam/nhan-quyen/do-la-phan-dong-viet-nam-cao-buoc-khung-bo-de-che-day-vi-pham-nhan-quyen-bi-phan-ung-nguoc.html