Chuyện năm ngoái giờ mới kể

12 tháng 1 năm 2026

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 12 tháng 1, 2026

http://machsongmedia.org

Đúng ngày cuối năm, tòa án Hà Nội xử khiếm diện nhà báo Lê Trung Khoa với bản án 17 năm tù vì “đăng lên mạng xã hội nhiều nội dung bịa đặt, xuyên tạc, phỉ báng chính quyền, nhằm mục đích chống Nhà nước.” Có lẽ nhà nước Việt Nam không biết là họ đang tự vả vào mặt vì một năm trước đó…

Ngày 17 tháng 12 năm 2024, nhà báo Lê Trung Khoa đã được Quốc Hội Đức mời điều trần về đàn áp xuyên quốc gia liên quan vụ bắt cóc Ông Trịnh Xuân Thanh và các đe dọa mà chính Ông Lê Trung Khoa nhận lãnh từ nhà nước Việt Nam. Tôi đã giới thiệu nhà báo Lê Trung Khoa tham gia điều trần.

Chẳng qua, tháng 10 năm ấy, tôi chịu trách nhiệm đưa nhóm trẻ lãnh đạo từ nhiều quốc gia tham gia Hội Nghị Cấp Bộ Trưởng về Tự Do Tôn Giáo hay Niềm Tin do Liên Minh Điều 18 tổ chức tại Berlin. Tại bữa cơm chiều ngày 9 tháng 10 để tạo cơ hội cho nhóm trẻ này tiếp xúc với các giới chức quốc tế, Nghị Sĩ Frank Schwabe, là Ủy Viên vể Tự Do Tôn Giáo hay Niềm Tin của Chính Phủ Đức, và tôi trao đổi về nạn đàn áp xuyên quốc gia mà Việt Nam nổi tiếng với vụ bắt cóc Ông Trịnh Xuân Thanh mà kẻ thủ ác đứng đầu lại là người quyền lực nhất Việt Nam hiện nay.

Ông Schwabe chỉ tay: “Vụ đó xảy ra chỉ cách đây 1 block đường kia kìa. Quốc Hội Đức sắp sửa triệu tập cuộc điều trần về nạn đàn áp xuyên quốc gia.”

Rồi ông ta cho biết đã mời được một số nhân chứng, không có người Việt.

Hình 1 – Nghị Sĩ Frank Schwabe và nhà báo Lê Trung Khoa, ngày 9/10/2024 tại Berlin, Đức (ảnh BPSOS)

Lúc ấy, nhà báo Lê Trung Khoa lò dò đến. Tôi vớ ngay và giới thiệu: “Người này là nhà báo người Việt ở ngay Berlin, nắm rõ vụ việc bắt cóc Ông Trịnh Xuân Thanh. Quốc Hội Đức hãy mời điều trần. Và chính ông ta cũng bị công an Việt Nam đe doạ nên cảnh sát Đức phải thường xuyên bảo vệ.”

Ông Schwabe mừng rỡ; 2 bên trao đổi thông tin liên lạc.

Ít lâu sau, Ông Schwabe giới thiệu nhà báo Lê Trung Khoa với Nghị Sĩ Peter Heidt, là người triệu tập buổi điều trần.

Ngay trong ngày khi được tin tòa án Hà Nội xử khiếm diện Ông Lê Trung Khoa 17 năm tù, tôi thông báo cho cả 2 Ông Schwabe vả Heidt rằng nhân chứng điều trần trước Quốc Hội Đức, lại là công dân Đức, vừa bị đàn áp xuyên quốc gia khốc liệt.

Và vụ xử án tù khiếm diện này lại dính đến vụ đầu năm 2024 xử khiếm diện Ông Y Quynh Bdap 10 năm tù với cáo buộc vô căn cứ là khủng bố. Chẳng bao lâu sau, Bộ Công An tuyên bố Hội Người Thượng Vì Công Lý mà ông ấy đồng sáng lập năm 2019 là tổ chức khủng bố.

Ngày 28 tháng 11 vừa qua, Thái Lan đã dẫn độ Ông Y Quynh Bdap trao cho công an Việt Nam. Nhà nước Việt Nam chưa kịp hể hả khai thác thì đã lọt hố: Tổng Thống và Ngoại Trưởng Hoa Kỳ tuyên bố trừng phạt tất cả các kẻ thủ ác đàn áp tín đồ Thiên Chúa Giáo bất luận nơi đâu. Ông Y Quynh Bdap không chỉ là tín đồ Tin Lành mà còn là người đấu tranh cho quyền tự do tôn giáo của người Thượng theo đạo Tin Lành nói chung.

Việc dẫn độ chúng tôi đã tiên liệu khi mà ngày 20 tháng 6 năm 2024, Thứ Trưởng Bộ Công An Nguyễn Văn Long đến Bangkok họp với người đồng cấp về dẫn độ. Chả thế mà khi chúng tôi đưa Ông Y Quynh Bdap đến tòa đại sứ Canada để phỏng vấn tái định cư, rồi đưa về tạm trú ở nơi không ai biết, chỉ 3 tiếng đồng hồ sau, đương sự vừa ló đầu ra đường đi mua đôi dép, cảnh sát Thái đã trực sẵn và bắt đi ngay. Rồi giứa tháng 5 năm 2025, Thủ Tướng Phạm Minh Chính lại sang Thái Lan gặp vị đồng cấp thôi thúc thêm việc dẫn độ. Chuyện Y Quynh Bdap bị dẫn độ hầu như là khó thoát.

Thế nhưng chúng tôi vẫn có luật sư đòi chính phủ Thái Lan phải tuân thủ đúng luật quốc gia: phải ra tòa sơ thẩm, rồi lên tòa phúc thẩm. Chúng tôi có 2 mục đích: kéo dài để có thời gian vận động quốc tế vào cuộc và ép Bộ Công An phải cung cấp chứng cứ cáo buộc khủng bố cho tòa án Thái Lan.

Bởi vậy, khi Thái Lan dẫn độ Y Quynh Bdap ngày 28 tháng 11, thì rất nhiều cơ quan chính phủ, tổ chức nhân quyền quốc tế từng lên tiếng cho Y Quynh Bdap đồng loạt thất vọng với Thái Lan và phẫn nộ với Việt Nam. Trước đó, chúng tôi đã cho họ biết là chứng cứ mà Việt Nam nộp cho tòa án Thái Lan cho thấy toàn là vu vơ, dàn dựng một cách thô thiển.

Một chỉ dấu chằng ai tin cáo buộc khủng bố của Việt Nam là…

Ngày 13 tháng 1 này, Ủy Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (USCIRF) mời Ông Y Phic Hdok, đã cùng Ông Y Quynh Bdap đồng sáng lập Hội Người Thượng Vì Công Lý, điều trần về chính sách đàn áp các tín đồ Thiên Chúa Giáo người Thượng ở Việt Nam. Cuộc điều trần này nhằm cung cấp thông tin cho Tổng Thống và Ngoại Trưởng Hoa Kỳ trong thực thi chính sách mới ban hành: Trừng phạt các kẻ thủ ác đàn áp tín đồ Thiên Chúa Giáo.

USCIRF là cơ quan của chính phủ Hoa Kỳ tư vấn Quốc Hội, Tổng Thống và Ngoại Trưởng về chính sách đối ngoại liên quan tự do tôn giáo toàn cầu. Việt Nam là 1 trong 9 quốc gia đang bị USCIRF chiếu tướng. Theo dõi buổi điều trần tại đây: https://www.uscirf.gov/events/hearing-forb-violations-against-christians-abroad

Hình 2: Ông Lê Trung Khoa và Đại Sứ Robert Rehak, ngày 9/10/2024 tại Berlin, Đức (ảnh BPSOS)

Và 2 vụ xử án tù khiếm diện đã được chúng tôi nối lại thành một, qua Liên Minh Điều 18, mà vị Chủ Tịch Liên Minh, Đại Sứ Séc Robert Rehak, là người đã lên tiếng mạnh mẽ cho Ông Y Quynh Bdap và cũng là người đã gặp gỡ nhà báo Lê Trung Khoa tại buổi cơm chiều ở Berlin kể trên.

Liên Minh Điều 18 do Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ khởi xướng năm 2020, hiện có 38 quốc gia thành viên và 5 quốc gia quan sát viên.

Đầu tháng 2 này, Đại Sứ Rehak sẽ tham gia Hội Nghị Thượng Đỉnh Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế lần 6 và sẽ gặp lại Ông Y Phic Hdok ở Thủ Đô Hoa Kỳ. Chắc chắn chúng tôi sẽ bàn luận nhiều về 2 vụ xử án tù khiếm diện kể trên.

Bài liên quan:

Vụ Y Quynh Bdap: “Video nhận tội không phải là bằng chứng để kết tội một ai đó”
https://machsongmedia.org/all/vietnam/nhan-quyen/vu-y-quynh-bdap-video-nhan-toi-khong-phai-la-bang-chung-de-ket-toi-mot-ai-do.html

Video Quynh Bdap thú tội và ba nghi vấn chính quyền Việt Nam có dám trả lời công luận