Những “người dưng nước lã” đang tranh đấu và bảo bọc đồng bào của chúng ta
Ts. Nguyễn Đình Thắng
Ngày 31 tháng 1, 2016
Christsna Sot, nam sinh viên Mỹ gốc Campuchia, vừa hoàn thành một công tác rất đặc biệt: Gây quỹ để đóng tiền thế chân cho một thương phế binh VNCH đang bị giam giữ ở Trại Giam Sở Di Trú Thái Lan ở Suanphlu, Bangkok. Cách đây 2 tháng, Christsna bắt đầu kêu gọi người trong gia đình và bạn bè đóng góp và khởi xướng gây quỹ trên trang mạng GofundMe.com. Sau hơn một tháng gây quỹ được trên 700 Mỹ kim, chưa được nửa số tiền cần thiết, Christsna cầu cứu. Tôi đưa lời kêu gọi của em lên trang facebook “Vietnam Advocacy Day” – trang thông tin về Ngày Vận Động Cho Việt Nam hàng năm ở Quốc Hội Hoa Kỳ — thì chỉ trong chưa đầy 2 ngày số tiền đóng góp vọt lên trên 2 nghìn Mỹ kim, không những đủ tiền thế chân mà còn dư chút đỉnh để người TPB VNCH này sinh sống được vài tháng trong khi chờ toán luật sư của BPSOS ở Thái Lan can thiệp về quy chế tị nạn.
Sinh viên Chistsna
Christsna hiện là sinh viên Đại Học California — Berkeley ở Bắc California. Cha mẹ của em là những người tị nạn Campuchia chạy thoát chế độ Pol Pot và đến định cư ở Oakland, California.
Khoá học mùa Thu năm ngoái, Christsna tham gia chương trình trao đổi sinh viên giữa trường Đại Học California – Berkeley với Đại Học Thammasat, một trong những trường đại học nổi tiếng của Thái Lan. Trong thời gian học ở Thái Lan, Christsna tình nguyện với văn phòng pháp lý của BPSOS tại Bangkok. Christsna và một bạn sinh viên, cũng trong chương trình trao đổi sinh viên kể trên, được giao trách nhiệm mỗi tuần đi thăm các người tị nạn bị giam ở Trại Giam Suan Phlu. Đây là nơi giam giữ những người bị chính phủ Thái Lan xem là nhập cư bất hợp pháp.
Người tị nạn dù được Liên Hiệp Quốc công nhận hay chưa công nhận tư cách tị nạn cũng đều bị xem là nhập cư bất hợp pháp. Nhiều người tị nạn Việt Nam đã bị giam vào đấy. Trong đó có một vài tên tuổi được biết đến như là Trương Quốc Huy hay Đặng Chí Hùng. Con số người tị nạn bị giam ở Suan Phlu nhiều hơn vậy nhiều nhưng ít được ai biết đến. Khi đã vào trại giam Suan Phlu ở Bangkok rồi thì nạn nhân sẽ bị giam vô thời hạn. Cách duy nhất để thoát ra là hồi hương hay định cư ở quốc gia khác – trường hợp này chỉ xẩy ra trong một số trường hợp hiếm hoi có sự can thiệp của Cao Uỷ Tị Nạn LHQ như trường hợp của Trương Quốc Huy và Đặng Chí Hùng. Còn một cách thứ ba là đóng tiền thế chân để tại ngoại, nhưng việc này lại tuỳ thuộc chính sách hôm nắng hôm mưa của chính phủ Thái Lan và quyết định tuỳ nghi của giới chức trại giam.
Hàng tuần, Christsna và người bạn đều đến trại giam Suan Phlu để thăm những người tị nạn mà toán luật sư của BPSOS quan tâm bảo vệ. Thường mỗi lần đi thăm, hai sinh viên này còn đem chút quà cho người tị nạn đang bị giam cầm. Nếu có việc khẩn cấp, hai em này báo lại cho toán luật sư để kịp thời can thiệp.
Sinh viên Christsna cùng với cô luật sư người Thái và Giám Đốc về Phát Triển XHDS người Mỹ của BPSOS (ảnh BPSOS)
