5 tháng 5 năm 2024
Các mốc thời gian của UPR – chu kỳ IV cho Việt Nam (Nguồn: upr.info).
Hải Di Nguyễn
Chỉ vài ngày nữa, ngày 7/5/2024, nhà nước Việt Nam sẽ có phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (Universal Periodic Review, viết tắt UPR) tại Geneva, Thụy Sỹ.
Trong bài viết trước, tôi đã giải thích về Kiểm định UPR và tại sao nhà nước lẫn người Việt Nam đều quan tâm.
Nhưng các tổ chức XHDS có thể tác động đến UPR như thế nào?
Xóa bỏ một số hiểu lầm về XHDS ở UPR
3 tháng 5 năm 2024
Phiên Kiểm định UPR cho nhà nước Việt Nam năm 2019 (chụp màn hình từ UN Web TV).
Hải Di Nguyễn
Ngày 7/5/2024 sắp tới tại Geneva, Thụy Sỹ sẽ diễn ra phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát hay Rà soát Định kỳ Phổ quát (Universal Periodic Review, viết tắt UPR) cho Việt Nam.
Nhưng UPR là gì? Vì sao quan trọng?
Kiểm định UPR là gì?
25 tháng 4 năm 2024
Một đoạn trong Báo cáo Quốc gia do nhà nước Việt Nam gửi cho LHQ, trong đó nói “Chính sách nhất quán của Việt Nam là bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và quyền tiếp cận thông tin cho mọi người dân.”
Hải Di Nguyễn
Chỉ 2 tuần nữa, ngày 7/5/2024, tại Geneva, Thụy Sỹ sẽ diễn ra phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát hay Rà soát Định kỳ Phổ quát (Universal Periodic Review, viết tắt UPR) với Việt Nam.
Ngày 22/4/2024, LHQ đã công bố ba tài liệu:
(Nếu các đường link trên không hoạt động, có thể mở ba báo cáo ở đây).
Riêng cho lần Kiểm định UPR lần này cho Việt Nam, các tổ chức XHDS (trong đó có BPSOS) gửi tổng cộng 45 bản báo cáo.
Không chỉ vậy, ngày 13/2 vừa qua, Hội đồng Nhân quyền và các quốc gia thành viên cũng có phiên họp tiền kiểm điểm UPR với các tổ chức XHDS, trong đó có người đại diện của BPSOS và CAMSA (Liên minh Bài trừ Nô lệ Mới ở Á châu, do BPSOS thành lập), để cập nhật thêm thông tin và đặt câu hỏi.
Từ những thông tin này, Hội đồng Nhân quyền LHQ và các quốc gia thành viên khác có thể chất vấn nhà nước Việt Nam về tình trạng nhân quyền.
20 tháng 4 năm 2024
Hải Di Nguyễn
Sắp tới, LHQ sẽ có phiên kiểm điểm nhà nước Việt Nam về việc thực thi Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (International Covenant on Civil and Political Rights, viết tắt ICCPR).
Ngày 19/4/2024, LHQ đã công bố danh sách các vấn đề chính để rà soát Việt Nam.
Khuôn khổ Hiến pháp và pháp lý để thực thi Công ước (Điều 2)
Ngoài những điều nhà nước Việt Nam đã đưa ra, Ủy ban Nhân quyền yêu cầu cung cấp thêm thông tin về những biện pháp bảo đảm các quyền trong Công ước có hiệu lực đầy đủ, và các bước đã thực hiện để thành lập một cơ quan nhân quyền quốc gia độc lập.
Các biện pháp chống tham nhũng (Điều 2 và 25)
Ủy ban yêu cầu Việt Nam đưa ra các biện pháp cụ thể để đối phó với tham nhũng, và cho biết các con số khiếu nại, điều tra, truy tố, kết án, và các biện pháp kỷ luật khác. Nhà nước Việt Nam cũng phải mô tả nhiệm vụ của các cơ quan chống tham nhũng và các bước thực hiện để bảo đảm hoạt động độc lập, hiệu quả, và khách quan, để không bị lợi dụng vì mục đích chính trị hoặc nhắm vào các đối thủ chính trị.
17 tháng 1 năm 2024
Hải Di Nguyễn
Để chuẩn bị cho cuộc họp tháng 2/2024 với Ủy ban Xóa bỏ Phân biệt Đối xử với Phụ nữ (Committee on the Elimination of Discrimination against Women, viết tắt là CEDAW) trước phiên rà soát nhà nước Việt Nam, BPSOS đã nộp ba bản báo cáo chung với một số tổ chức XHDS về vấn đề phụ nữ ở Việt Nam.
Một trong các bản báo cáo, làm chung với Hmong Human Rights Coalition, tập trung vào phụ nữ H’mông, bị phân biệt đối xử vừa về vấn đề sắc tộc, vừa về vấn đề tôn giáo. Nhiều phụ nữ H’mông theo đạo Tin lành bị cưỡng ép bỏ đạo, đuổi khỏi làng; bị tách khỏi con cái hoặc bị từ chối giấy khai sinh cho con; hoặc bản thân không được cấp hộ khẩu và giấy tờ tùy thân, bị đẩy vào tình trạng vô quốc tịch trên chính quê hương mình, v.v.
Một báo cáo khác, BPSOS soạn chung với tổ chức Người Thượng vì Công lý, tập trung vào cách nhà nước Việt Nam đối xử với phụ nữ người Thượng: đàn áp tôn giáo và phân biệt sắc tộc, đe dọa, sách nhiễu, cưỡng ép bỏ đạo, cưỡng chế đất và không đền bù thỏa đáng, bắt bớ các phụ nữ biểu tình, v.v.
Bản báo cáo thứ ba, soạn cùng Liên hiệp Môn đệ Cao Đài, tổ chức Đức tin & Công lý, và Nhóm Thân hữu Thiền Am, đi vào hai vấn đề buôn người và bạo lực với phụ nữ.
Nạn buôn người và sự che đậy của nhà nước