Hãy giành thế chủ động để đẩy lùi chuyên chế ở Việt Nam
Ts. Nguyễn Đình Thắng
Ngày 22 tháng 1, 2017
Với sự tham gia ngay lúc này của cộng đồng người Việt không hề nhỏ ở Canada, chúng ta có hy vọng Luật Sergei Magnitsky sẽ được thông qua nội trước mùa hè năm nay. Sự tham gia của chúng ta sẽ tiếp sức cho nỗ lực vận động do cộng đồng người tị nạn và di dân Đông Âu chủ động từ 5 năm qua. Họ là điểm tựa ở Canada của Ông Bill Browder, một tài phiệt chuyển thành nhà vận động nhân quyền sau khi Ls. Sergei Magnitsky, đại diện pháp lý cho công ty đầu tư của Ông Browder, bị chính quyền Nga thủ tiêu.
Đầu năm nay, chính Ông Browder đã giới thiệu BPSOS với các cộng đồng người Canada gốc Đông Âu để phối hợp hành động. Kế đến, BPSOS đã giới thiệu với họ 2 tổ chức tranh đấu cho nhân quyền người Trung Hoa và Nhóm Thanh Niên Tranh Đấu cho Nhân Quyền tại Việt Nam.
Thuận lợi
Trong suốt 5 năm qua chưa bao giờ cuộc vận động cho Luật Sergei Magnitsky ở Canada lại có thuận lợi như bây giờ vì những yếu tố sau:
(1) Sự chống đối của Đảng Liberal giảm hẳn sau khi Thủ Tướng Justin Trudeau bãi nhiệm Ông Stephane Dion, người thân thiện với Nga, khỏi chức Ngoại Trưởng và thay thế bằng Bà Crystia Freeland, người đang bị Nga đặt trong danh sách cấm nhập cảnh.
(2) Ảnh hưởng của Đảng Liberal giảm hẳn ở Thượng Viện Canada sau khi Thủ Tướng Trudeau “trục xuất” tất cả thượng nghị sĩ Đảng Liberal này ra khỏi đảng để chứng minh quyết tâm cải tổ Thượng Viện. Như vậy Đảng Liberal của Thủ Tướng Trudeau không còn tiếng nói chính thức ở Thượng Viện.
(3) Việc Hoa Kỳ ban hành Luật Magnitsky Toàn Cầu tăng áp lực lên chính quyền Canada. Nếu không thông qua một luật tương tự thì có nghĩa Canada sẽ nhanh chóng trở thành nơi dung chứa những thủ phạm đàn áp nhân quyền và chứa chấp các tài sản bất chính của họ.
Các ngả đường dẫn đến luật chế tài
Hiện nay có 4 ngả đường để vận động luật chế tài.
Ngả thứ nhất và nhanh nhất là S-226, Luật Sergei Magnitsky ở Thượng Viện, có thể sẽ được biểu quyết (lần đọc thứ 3) vào tháng 2 này. Nếu được thông qua, S-226 sẽ được chuyển sang Hạ Viện để biểu quyết. Triển vọng S-226 được thông qua ở Thượng Viện khá cao vì trên nguyên tắc Đảng Liberal không còn Thượng Nghị Sĩ để chống lại.
Nếu S-226 bị thất bại thì vẫn còn C-267, Luật Sergei Magnitsky văn bản Hạ Viện (House of Commons). Đấy là ngả thứ 2.
Ngả thứ 3 là một dự luật mà chính phủ của Thủ Tướng Trudeau có thể sẽ đề nghị vào tháng 3 tới đây. Dự luật này có nội dung tương tự như S-226 và C-267 nhưng không mang tên Sergei Magnitsky để tránh làm mích lòng chính quyền Nga. Cũng có thể là các biện pháp trừng phạt sẽ bị gia giảm cho nhẹ đi.
Ngả thứ 4 là tu chính Luật về Các Biện Pháp Kinh Tế Đặc Biệt (Special Economic Measures Act, hay SEMA), vốn đang trong tiến trình được rà soát, để bổ sung thêm điều luật trừng phạt các thủ phạm đàn áp nhân quyền. Luật này hiện có các biện pháp trừng phạt nhưng giới hạn vào các phần tử khủng bố mà thôi.
Dù ngả nào, khó khăn nhất vẫn là ở Hạ Viện Canada.
Ts. Thắng và cô Khuê-Tú điều trần tại Hạ Viện Canada, ngày 04/06/2015
