- 2 cách tiếp tay: phổ biến thông tin và truy tìm hồ sơ
Ts. Nguyễn Đình Thắng
Ngày 4 tháng 9, 2017
Chương trình Đòi Tài Sản của BPSOS có 2 mục tiêu:
(1) Đòi bồi thường tài sản mà chính quyền Việt Nam đã cưỡng đoạt của công dân Mỹ;
(2) Đẩy lùi nạn cưỡng chế đất đai đang gây nên thảm cảnh “dân oan” ở Việt Nam.
Mọi người Việt ở trong và ngoài nước đều có thể tiếp tay cho cả 2 mục tiêu trên bằng cách phổ biến rộng rãi thông tin về Chương Trình Đòi Tài Sản để nhiều người cùng biết và hiểu, và ngay trước mắt giúp chúng tôi truy tìm 3 loại hồ sơ sau đây.
Loại hồ sơ đòn bẩy
Con đường kiện một chính quyền ngoại quốc ra toà Hoa Kỳ có những ưu điểm nhưng cũng có một số điểm bất lợi: (1) vụ kiện có thể kéo dài cả chục năm; (2) tốn kém nhiều; (3) dù thắng kiện thì việc truy thu tiền bồi thường sẽ không đơn giản nếu chính quyền thua kiện không hợp tác. Một chiến lược thường dùng trong vấn đề kiện tụng là leo thang tiềm năng rủi ro thiệt hại cho đến khi đối phương chấp nhận giải quyết ngoài toà.
Để áp dụng chiến lược đó, chúng tôi cần sự tiếp tay của đồng bào trong và ngoài nước để truy tìm một loại hồ sơ đặc biệt: nhà, đất của công dân Hoa Kỳ bị cưỡng đoạt và hiện do một công ty Hoa Kỳ sử dụng. Chúng tôi sẽ kéo công ty ấy vào vụ kiện, và điều này sẽ đơn giản hoá vụ kiện rất nhiều vì công dân Hoa Kỳ kiện công ty Hoa Kỳ tại toà án Hoa Kỳ theo luật Hoa Kỳ. Tuy không lý tưởng bằng, một công ty không phải của Hoa Kỳ nhưng có cơ sở hoạt động ở Hoa Kỳ cũng có thể dùng được.
Căn bản pháp lý để kéo công ty ấy vào vụ kiện vì, khi công dân Hoa Kỳ là sở hữu chủ của bất động sản ở Việt Nam, có thể lập luận rằng lẽ ra công ty phải trả tiền thuê nhà cho họ, chứ không phải cho đối tác ở Việt Nam. Đối tác này có thể là một đơn vị chính quyền hoặc là tư nhân đang nắm quyền sở hữu sau nhiều đợt truyền tay tài sản bị chính quyền cưỡng đạt.
Trong suốt thời gian vụ kiện diễn tiến, nguyên đơn có thể yêu cầu toà án ra phán quyết tạm thời là công ty ấy không phải ngưng mọi hoạt động trong phạm vi tài sản đang tranh chấp và tạm thời nộp tiền thuê hàng tháng vào tín quỹ do toà kiểm soát. Điều này sẽ gây xáo trộn về hợp đồng thuê giữa công ty và đối tác ở Việt Nam. Nếu đó lại là một công ty tầm cỡ như Sheraton, Marriott, Intel, Nike, Samsung, McDonald, Starbucks, Bank of America, HSBC… thì sự xáo trộn đó sẽ tạo rúng động trong toàn thể cộng đồng các công ty và các nhà đầu tư Hoa Kỳ và quốc tế về rủi ro bị dính vào các vụ kiện vừa ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, vừa tai hại đến uy tín. Khi ấy, có nhiều triển vọng chính họ sẽ áp lực chính quyền Việt Nam giải quyết vụ kiện chóng vánh ngoài toà, nghĩa là họ sẽ đóng vai trò đòn bẩy.
Trong số khoảng 100 hồ sơ chúng tôi đang có trong tay, có ít ra 1 trường hợp như trên, nhưng chưa vừa ý và chưa đủ. Chúng tôi cần khoảng chục trường hợp, và lẫn trong đó là những trường hợp liên quanđến các công ty tầm cỡ của Hoa Kỳ.
Các trường hợp như vậy chắc chắn là có, và có nhiều nữa là đằng khác. Trong những năm qua nhiều tỉnh thành ở Việt Nam đã chào mời các công ty Hoa Kỳ và quốc tế. Chẳng hạn, hãng Intel mở công xưởng ở Saigon Hi-tech Park (Quận 9, Sài Gòn), Nike ở Tân Bình, Samsung ở Bắc Ninh và Thái Nguyên… Đó là chưa kể hàng loạt các ngân hàng, khách sạn, quán ăn của Hoa Kỳ đã mở ra ở Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Sàigòn, v.v.
Trở ngại hiện nay là phần lớn chủ nhân của các tài sản ấy cũng không biết là hiện nay nhà, đất của họ đang do ai sử dụng và cho việc gì. Và cũng có thể có người biết nhưng lại chưa nhận được thông tin về Chương Trình Đòi Tài Sản của BPSOS.
Để tăng xác suất tìm ra loại hồ sơ đặc biệt này, chúng tôi cần sự tiếp tay của người Việt ở trong nước. Rất có thể có người ở Việt Nam biết trường hợp của thân nhân hay láng giềng trước đây mà hiện giờ ở Mỹ và nhà, đất để lại đang do một công ty Hoa Kỳ sử dụng. Tuy không đến nỗi như mò kim đáy biển, việc truy tìm loại hồ sơ đặc biệt này cần thật nhiều tai, mắt ở khắp nơi.
Trích từ bộ hồ sơ 400 trang về quyền sở hữu đất từ năm 1939 của các gia đình thuộc Giáo Xứ Cồn Dầu, trong đó có tài sản của công dân Hoa Kỳ đã bị chính quyền Đà Nẵng cưỡng đoạt
