Tây Nguyên: Nước mắt và máu (Bài 1)

5 tháng 9 năm 2024

Ngày 20/5/2024, người dân thôn K’Rèn biểu tình phản đối dự án nâng cấp lưới điện hồ Ta Hoét, trong khi chính quyền chưa giải quyết vấn đề tái định canh cho người sắc tộc K’Ho bị thu hồi đất (Nguồn: Người Thượng vì Công lý). 

 

LTS: Nhân việc một thông cáo báo chí gần đây của Liên Hiệp Quốc gọi người Thượng ở Tây Nguyên là người bản địa, với cụm từ “Montagnard Indigenous Peoples” (người Thượng bản địa), chúng tôi xin chia sẻ một bài viết của Việt Nam Thời Báo về khu vực Tây Nguyên.  

 

Bài 1: Tây Nguyên và thú dữ

Tác giả: Quang Nguyên (VNTB)

Tây Nguyên là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số như người Êđê, Ba Na, Gia Rai, M’Nông …. Mỗi dân tộc có ngôn ngữ, phong tục và tín ngưỡng riêng.

Theo sự phân chia hành chánh của chính phủ hiện nay, thứ tự vị trí địa lý 5 tỉnh Tây nguyên trục Bắc-Nam là Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng. Chiếm khoảng 55 ngàn cây số vuông, 17% diện tích cả nước, Tây Nguyên phía bắc giáp Quảng Nam, phía đông giáp các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, phía nam giáp các tỉnh Đồng Nai, Bình Phước, phía tây giáp với các tỉnh Attapeu (Lào) và Ratanakiri, Mondulkiri (Campuchia).

Tây Nguyên là bàn đạp thuận lợi từ Việt Nam qua Lào, Campuchia, và đó cũng là hành lang xâm nhập Nam và Trung phần Việt Nam dễ dàng từ bên ngoài. Trong thời chiến tranh Nam Bắc trước 1975, việc kiểm soát Tây Nguyên giúp cắt đứt các tuyến đường tiếp tế và liên lạc của quân đội miền Bắc vào Nam.

Đọc tiếp

Việt Nam trước nguy cơ “tuột” xuống danh sách CPC

2 tháng 9 năm 2024

  • Lịch sử tái diễn, nhưng lần này chúng ta phải chủ động

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 3 tháng 9, 2024

http://machsongmedia.org

Cách đây đúng 20 năm, giới lãnh đạo Việt Nam bị Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cảnh báo nguy cơ bị chỉ định là Quốc Gia Quan Tâm Đặc Biệt (CPC) do đàn áp tôn giáo một cách nghiêm trọng. Từ năm 2001, hàng trăm nhà nguyện của người Thượng bản địa theo đạo Tin Lành ở Tây Nguyên bị phá huỷ hoặc đóng cửa, các cuộc biểu tình ôn hoà của họ bị đàn áp dã man và đẫm máu, nhiều trăm lãnh đạo tôn giáo của họ bị tù đày.

Vì không đáp ứng thoả đáng lời cảnh báo, năm sau đó Việt Nam bị Hoa Kỳ đưa vào danh sách CPC.  Để thoát, nhà nước Việt Nam đã cam kết cải thiện chính sách đối với các tôn giáo, đặc biệt đối với người Thượng và người Hmong theo đạo Tin Lành.

Pic1_-_09-02-2024.jpg

Hình 1 – Ts. Nguyễn Đình Thắng và Đại Sứ Lưu Động cho Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế John Hanford tại buổi công bố quyết định đưa Việt Nam vào danh sách CPC, Thượng Viện Hoa Kỳ, ngày 19/05/2005

Đọc tiếp

Người Thượng là Dân Tộc Bản Địa và phải được công nhận như vậy

31 tháng 8 năm 2024

Thông Cáo Báo Chí – ngày 31/08/2024

Liên lạc: [email protected]

Chúng tôi hoan nghênh việc các chuyên gia nhân quyền độc lập của LHQ tái khẳng định trong thông cáo báo chí chung ngày 28 tháng 8 năm 2024 rằng người Thượng ở Tây Nguyên Việt Nam là “người bản địa”:

“Các chuyên gia nhân quyền độc lập hôm nay bày tỏ sự cảnh báo về việc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam lạm dụng luật chống khủng bố một cách phân biệt đối xử đối với các Dân Tộc Người Thượng Bản Địa và các nhóm tôn giáo thiểu số theo đạo Thiên chúa ở Tây Nguyên…

“Phản ứng của chính quyền Việt Nam cho thấy bao gồm việc bắt giữ và giam giữ tùy tiện, bao gồm cả việc kích động dân phòng từ một nhóm dân tộc đa số để truy lùng những nghi phạm được cho là thuộc các Dân Tộc Người Thượng Bản Địa.”

Đọc tiếp

Quốc tế khẳng định người Thượng là dân tộc bản địa

31 tháng 8 năm 2024

  • Một mũi nhọn mới cho quốc tế vận vừa mở ra

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Bản thông cáo báo chí ngày 28 tháng 8 của các chuyên gia nhân quyền LHQ hàm chứa một ý nghĩa quan trọng: Xác nhận người Thượng ở Việt Nam là dân tộc bản địa.

Các chuyên gia LHQ viết: “Các chuyên gia nhân quyền độc lập hôm nay bày tỏ tình trạng báo động về việc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam lạm dụng với tính cách phân biệt đối xử luật chống khủng bố đối với các sắc dân bản địa người Thượng và các nhóm tôn giáo thiểu số theo đạo Thiên Chúa ở Tây Nguyên.” Xem: https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/08/experts-condemn-misuse-counter-terrorism-law-against-montagnards-viet-nam

Chưa bao giờ LHQ khẳng định mạnh mẽ và dứt khoát như vậy về đặc tính và quyền người bản địa đối với các sắc dân Thượng Tây Nguyên.

HBiap_Krong_EMRIP.jpg

Hình 1 – Cô H’Biap Krong phát biểu tại phiên họp Cơ chế Chuyên gia về Quyền lợi Người Bản địa, Geneva, tháng 7, 2024

Đọc tiếp

Chị H Biap Krong, cáo buộc khủng bố, và chiến thuật thất bại của Bộ Công an

31 tháng 8 năm 2024

Chị H Biap Krong phát biểu về các vấn đề của người Thượng tại EMRIP (Cơ chế Chuyên gia về Quyền lợi Người Bản địa) ở Geneva, Thụy Sỹ ngày 9/7/2024. 

 

Hải Di Nguyễn

Ngày 6/3/2024, chị H Biap Krong đột ngột nghe tin Bộ Công an xếp mình là khủng bố. Run lên vì tức. Không từ ngữ nào có thể diễn tả được cảm xúc khi đó.

“Một tuyên bố rất nghiêm trọng, cực kỳ nghiêm trọng.”

Chị H Biap Krong, sắc tộc Êđê, là một nhà hoạt động nhân quyền người Thượng (nhưng không thuộc tổ chức Người Thượng vì Công lý), và là nhân viên của BPSOS.

Khi đó, chị vẫn đang ở Thái Lan, một quốc gia không ký Công ước 1951 về vị thế người tỵ nạn.

 

Chị H Biap Krong làm những công việc gì? 

Theo chị H Biap Krong, chị hoạt động về 4 mảng khác nhau:

Đọc tiếp