- BPSOS là tổ chức duy nhất đáp ứng 2 nhu cầu “sinh tử” này của đồng bào xin tị nạn ở Thái Lan
Mạch Sống, ngày 15 tháng 12, 2019
Đối với người lánh nạn ở Thái Lan, mối nguy dài lâu là không được công nhận quy chế tị nạn để được LHQ bảo vệ và có cơ hội định cư ở quốc gia thứ ba, còn mối nguy cận kề là bị cảnh sát bắt và bị đưa vào giam vô thời hạn ở Trại Giam Di Trú (Immigration Detention Center, viết tắt là IDC). Từ 2008 đến nay BPSOS là tổ chức người Việt duy nhất hỗ trợ cho số người Việt đến Thái Lan lánh nạn để đối phó với cả 2 mối nguy này.
Chỉ riêng trong 12 tháng qua, các luật sư thuộc Trung Tâm Bảo Vệ Người Xin Tị Nạn (Center for Asylum Protection, viết tắt là CAP) ở Bangkok, do BPSOS tài trợ và điều hành, đã và đang can thiệp cho trên 250 đồng bào lánh nạn khi bị bắt, gồm 3 thành phần.
(1) Các người bị bắt nhưng chưa bị giam vào IDC
Trong 12 tháng qua có tổng cộng có 32 vụ, gồm gần 100 người Việt lánh nạn, bị cảnh sát Thái Lan bắt và đã kêu cứu qua đường dây nóng của CAP. Dù đêm khuya, chúng tôi vẫn có người can thiệp ngay bằng cách điều đình với cảnh sát Thái thả người ra và đồng thời báo động với Cao Uỷ Tị Nạn LHQ phụ thêm khi cần thiết.
Một trường hợp điển hình mà nhiều người biết đến là vụ gần đây khi 3 người Việt tị nạn đã bị cảnh sát Thái bắt sau khi xảy ra xô xát với một người đến từ Việt Nam. Văn phòng CAP đã cử 2 luật sư người Thái đến điều đình tại trạm cảnh sát từ sáng đến hết ngày; cuối cùng cả 3 đã được trả tự do.
Cũng có một số vụ bị cảnh sát Thái bắt nhưng đã không liên lạc với chúng tôi để can thiệp kịp thời và đã bị đưa vào trại giam IDC. Hiện nay có gần 100 người Việt xin tị nạn đang bị giam tại IDC.
Mục Sư Tin Lành Tây Nguyên A Ga cùng vợ con đến phi trường Raleigh, North Carolina ngày 28/09/2018 (ảnh Hiệp Hội Giáo Dân Cồn Dầu)
(2) Can thiệp đặc biệt cho một số đồng bào ở IDC
Đến nay, chúng tôi đã can thiệp thành công cho 94 đồng bào bị giam ở IDC được trả tự do, gồm: 30 phụ nữ, 62 trẻ em và 2 đàn ông. Phần lớn các trường hợp này được trả tự do vì BPSOS cùng với một số tổ chức nhân quyền bạn lập luận rằng bắt giam trẻ em là vi phạm Công Ước LHQ về Quyền Trẻ Em mà Thái Lan đã ký kết; khi các em được trả tự do thì người mẹ cũng được tự do theo.
Mỗi người lớn khi được trả tự do thì phải trả một khoản thế chân là 50.000 Baht (tương đương khoảng 1,650 USD). Chúng tôi tri ân tổ chức All Charitable Foundation và một số mạnh thường quân đã hỗ trợ những khoản tiền thế chân này.
Ngoài ra còn có 1 trường hợp được tự do vì lý do trọng bệnh và 1 trường hợp vì lý do nguy hiểm – đó là gia đình của MS A Ga, đã được âm thầm chuyển sang Philippines và rồi đưa vào Hoa Kỳ định cư vào cuối tháng 9 năm 2018. Chưa đầy 10 tháng sau, MS A Ga đã được mời gặp Tổng Thống Donald Trump tại Toà Bạch Ốc.
(3) Các đồng bào vẫn còn bị giam ở IDC
Hiện còn 72 đồng bào xin tị nạn (58 nam và 14 nữ) còn kẹt ở IDC. Mặc dù chúng tôi đã nhiều lần vận động, chính phủ Thái nhất định không trả tự do cho họ. Cách duy nhất để họ được thả ra là có quốc gia nhận định cư.
Tuy nhiên, chỉ những ai đã được Cao Uỷ Tị Nạn LHQ cấp quy chế tị nạn thì mới được đi định cư. Do đó, các luật sư của CAP tuần nào cũng thay phiên vào IDC để giúp đồng bào trong IDC lập hồ sơ xin tị nạn và nộp cho CUTN/LHQ cứu xét. Hiện nay đã có 46 người được quy chế tị nạn – chúng tôi đang vận động các quốc gia đệ tam ưu tiên nhận định cư họ để họ được thả ra khỏi IDC. Chúng tôi tiếp tục can thiệp cho số còn lại để được cấp quy chế tị nạn – một công việc không hề đơn giản và không bảo đảm sự thành công.
MS. A Ga (trái) cùng với tín đồ Cao Đài Dương Xuân Lương tại Toà Bạch Ốc, ngày 17/07/2019 (ảnh Washington Post)
Kết luận
Gần đây, trong một số chương trình truyền hình thời sự, người Việt lánh nạn ở Thái Lan khi được phỏng vấn đã than thở rằng họ bị bỏ rơi. Đó là một thực tế phũ phàng. Hơn 2 nghìn người Việt chạy sang Thái Lan lánh nạn trong thời gian 10 năm qua hầu như bị bỏ rơi hoàn toàn. Ngoài BPSOS ra, không một tổ chức người Việt nào giúp họ đáp ứng 2 nhu cầu hàng đầu là được bảo vệ về an toàn cá nhân và được hưởng quy chế tị nạn. Mặc dù đã hoạt động ở Thái Lan từ năm 2008, chúng tôi không phô trương công việc và tuyệt đối hạn chế việc đưa tin, đưa hình của đồng bào chính là để bảo đảm an toàn cho họ. Có lẽ cũng vì lẽ đó người Việt ở hải ngoại ít biết và hiểu 2 nhu cầu sinh tử này của số người Việt đang lánh nạn ở Thái Lan.
Nhân dịp cuối năm 2019, chúng tôi có một số lời kêu gọi. Trước hết là lời kêu gọi gửi đến đồng bào đang lánh nạn ở Thái Lan: để bảo vệ an toàn cho chính mình, xin tuyệt đối không gây xáo trộn ngoài đường, không tạo ồn ào nơi mình trú ẩn và tuyệt đối không xô xát với nhau. Dù cố gắng hết sức, chúng tôi không bảo đảm can thiệp thành công cho mọi trường hợp bị bắt hoặc bị giam. Hơn nữa, việc can thiệp với cảnh sát Thái là điều bất đắc dĩ vì nó làm hao tổn công sức, thời gian và nguồn lực vốn đã ít ỏi của chúng tôi trước nhu cầu quá lớn của số đồng bào đang lánh nạn ở Thái Lan.
Kế đến, chúng tôi kêu gọi các cơ quan truyền thông Việt ngữ, những người làm youtube hay livestream, hoặc những phái đoàn người Việt từ hải ngoại đến Thái Lan thăm viếng, xin tránh đưa hình ảnh, tên tuổi của những đồng bào đang lánh nạn. Ngay cả khi đã có quy chế tị nạn, họ vẫn có thể bị bắt và bị giam vô thời hạn bởi cảnh sát Thái. Chưa kể, một số trường hợp đã bị chính quyền Việt Nam ban lệnh truy nã và yêu cầu Thái Lan dẫn độ. Nhu cầu đưa tin sốt dẻo phải được đặt dưới nhu cầu an toàn của đồng bào đang phải đối diện với rủi ro hàng ngày, hàng giờ. Trong khi đó, những tổ chức hoặc người đưa tin lại không có biện pháp bảo vệ hay can thiệp cho các đồng bào này khi họ lâm nạn.
Chúng tôi kêu gọi các đồng hương ở hải ngoại nếu có dịp đến Thái Lan, hãy liên lạc với chúng tôi. Chúng tôi sẽ sắp xếp để quý vị đến viếng thăm các đồng bào đang đang lánh nạn ở Thái Lan trong sự kín đáo và an toàn cho họ. Trong những năm qua, chúng tôi đã hướng dẫn nhiều mạnh thường quân ghé thăm các đồng bào lánh nạn để hỗ trợ về vật chất cũng như động viên tinh thần cho họ. Những hoạt động như tổ chức tết Trung Thu cho 700 trẻ em tị nạn mới đây cũng được một số mạnh thường quân ủng hộ. Chúng tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các mạnh thường quân này.
Thiếu nữ 14 tuổi từ Mỹ đến Thái Lan phát quà cho trẻ em tị nạn, ngày 06/11/2019 (ảnh BPSOS)
Chúng tôi kêu gọi các tổ chức quan tâm đến người tị nạn Việt Nam hãy đáp ứng 2 nhu cầu cấp thiết của họ: bảo vệ an toàn và bảo vệ tư cách tị nạn. Quý tổ chức này nên cử luật sư đến Thái Lan để can thiệp cho đồng bào bị bắt và lập hồ sơ xin tị nạn cho họ. Chúng tôi sẵn sàng hướng dẫn những bước đầu. Nhu cầu của đồng bào thì nhiều – con số người Việt đang xin tị nạn ở Thái Lan hiện là trên 1,500. Một mình BPSOS không lo xuể. Trong 10 năm qua, chúng tôi đã can thiệp cho khoảng 1000 đồng bào xin tị nạn, khoảng 800 người được quy chế tị nạn và khoảng 600 người đã đi định cư. Tuy nhiên, cứ một người đi định cư thì lại có gấp mấy lần đến Thái Lan xin tị nạn.
Cuối cùng, chúng tôi kêu gọi những người Việt có lòng tiếp tục hỗ trợ về nhân, tài, vật lực để BPSOS tiếp tục sứ mạng bảo vệ đồng bào đang lánh nạn ở Thái Lan. Công việc bảo vệ này là công việc 24/24, đã kéo dài 10 năm nay và chưa có triển vọng chấm dứt. Bảo vệ đồng bào phải rời bỏ quê hương để lánh nạn với đời sống bấp bênh và luôn bị đe doạ nơi xứ người là một công việc rất cần sự chung tay của nhiều tổ chức cũng như của quý vị mạnh thường quân.
Mọi đóng góp cho chương trình bảo vệ đồng bào tị nạn, xin gửi về:
BPSOS/RPP
6066 Leesburg Pike, Suite 100
Falls Church, VA 22041 USA
Hoặc quý vị có thể đóng góp trực tuyến tại: https://www.bpsos.org/donate
Bài liên quan:
Qua Hồ Sơ 3 Người Việt Bị Bắt Ở Thái Lan: Những Điểm Lưu Tâm (25/12/2013)
http://www.machsongmedia.com/vietnam/bao-ve-nguoi-ti-nan/951-qua-ho-so-3-nguoi-viet-bi-bat-o-thai-lan-nhung-diem-luu-tam.html
Tâm sự cùng những người tỵ nạn khốn khó ở Thái Lan
http://www.machsongmedia.com/vietnam/bao-ve-nguoi-ti-nan/1483-2019-09-05-04-22-24.html
Nỗ lực lớn để đưa đồng bào tị nạn ra khỏi trại giam Thái Lan
http://www.machsongmedia.com/vietnam/bao-ve-nguoi-ti-nan/1458-2019-06-13-13-15-29.html