Mạch Sống, ngày 10 tháng 9, 2019
Vô tổ quốc trên chính quê hương mình: tình trạng cùng khổ của người H’mong và người Thượng Tin Lành
Thêm nhiều tổ chức nhân quyền gửi báo cáo tới các cơ chế hoạt động của Liên Hợp Quốc đề nghị xem xét tình trạng “vô tổ quốc” của người Thượng và H’Mông ở Việt Nam.
Tình trạng đàn áp tôn giáo của nhà nước Việt Nam đối với những người H’Mông, người Thượng và người thuộc sắc dân thiểu số diễn ra đã hàng chục năm qua. Hậu quả là hàng ngàn người đã phải vượt biên tới Thái Lan xin tị nạn; hàng chục ngàn người bị tước đoạt giấy tờ, bị xua đuổi khỏi nơi sinh ra; hàng trăm người bị bắt tù đày trong những vụ án không công khai minh bạch.
Riêng những người bị kẹt lại ở trong nước mà vẫn giữ niềm tin tôn giáo thì họ gặp phải một tình cảnh hết sức đau lòng và trớ trêu, đó là “vô tổ quốc” trên chính quốc gia của mình. Để ngăn cản việc họ tự do lựa chọn niềm tin tôn giáo, chính quyền các địa phương đã thực hiện việc giải tán cơ sở sinh hoạt tôn giáo, tịch thu giấy tờ tuỳ thân và đuổi họ ra khỏi buôn làng. Số người bị lâm vào tình trạng này chủ yếu ở các tỉnh miền núi Bắc Việt Nam như Hà Giang, Lào Cai, Điện Biên, Sơn La… Chính quyền các địa phương thi hành chính sách độc đoán đó với suy nghĩ họ sẽ không thể đi đâu được nên buộc phải quay lại địa phương, phục tùng lệnh bỏ đạo để xin lại giấy tờ tuỳ thân.
Buổi họp tại LHQ về tình trạng “vô tổ quốc” với sự hỗ trợ của tổ chức Jubilee Campaign
Số người này sau nhiều năm lưu lạc hiện nay sống rải rác ở các tỉnh Tây Nguyên Trung phần Việt Nam. Tuy nhiên họ đang tiếp tục đối mặt với tình trạng tồi tệ hơn khi chính quyền các địa phương Tây Nguyên bắt đầu lên kế hoạch xua đuổi. Trong lúc tạm sống thì họ không được nhận bất cứ quyền lợi nào của một con người, một công dân hợp pháp. Họ không được cấp hộ khẩu, chứng minh thư, giấy kết hôn, và nhiều khi ngay cả giấy khai sinh cho con cái… Hậu quả là người lớn thì không thể xin việc làm, khám chữa bệnh, mở tài khoản ngân hàng… trẻ em thì không được đi học hoặc không được học ở cấp cao hơn.
