- Cần phân biệt người đào tị, người tị nạn, và các cựu thuyền nhân không quy chế
BPSOS, ngày 30 tháng 6, 2019
Vì ngày càng có thêm người Việt đến Thái Lan xin tị nạn, chúng tôi thấy cần làm sáng tỏ một số vấn đề để tránh cho đồng bào những vấp váp và hụt hẫng không cần thiết.
Quy chế “người đào tị” và quy chế “người tị nạn”
Thái Lan là đất tạm dung cho khoảng 6 nghìn người chạy thoát sự đàn áp ở quốc gia gốc và con số này ngày càng tăng. Họ được gọi là “người đào tị” (asylum seeker). Để được sự bảo vệ của LHQ, những người này phải ghi danh với Cao Uỷ Tị Nạn LHQ (United Nations High Commissioner for Refugees, hay UNHCR). Sau cuộc sơ vấn, UNHCR cấp cho họ thẻ xác nhận tình trạng đào tị để sử dụng tạm trong khi chờ đợi cuộc phỏng vấn chính thức nhằm xác định tư cách “người tị nạn” (refugee). Chỉ những ai đã được công nhận là người tị nạn thì mới được cấp thẻ tị nạn bởi UNHCR và mới có cơ hội định cư ở một quốc gia thứ ba.
Những ai bị từ chối tư cách tị nạn có quyền kháng cáo. Nếu kháng cáo thành công, UNHCR sẽ lật ngược quyết định ban đầu và công nhận tư cách người tị nạn của đương đơn. Hồ sơ kháng cáo không thành công sẽ bị đóng lại và UNHCR ngưng bảo vệ cho đương đơn. Trong một số ít trường hợp hi hữu, UNHCR có thể mở lại một hồ sơ đã bị đóng để tái xét khi có thông tin hoặc diễn tiến mới.
Ở đây chúng tôi gọi chung tất cả những ai đến Thái Lan lánh nạn là “người lánh nạn”, bao gồm những người đào tị, những người tị nạn và cả những người đã bị đóng hồ sơ xin tị nạn.
Các nhu cầu của người đào tị hoặc người tị nạn ở Thái Lan
Dựa trên kinh nghiệm hoạt động ở Thái Lan từ năm 2008 đến nay, chúng tôi phân loại 6 nhu cầu theo thứ tự ưu tiên từ cao đến thấp như sau.
