- Liên quan thế nào với vụ kiện của người Mỹ gốc Cuba theo Luật Helms-Burton?
Dạo gần đây, tin tức trên truyền thông Mỹ về Luật Helms – Burton đã tạo sự chú ý trong cộng đồng người Việt đến một chương trình mà BPSOS đã phát động từ tháng 8 năm 2012: Chương Trình Người Mỹ Gốc Việt Đòi Tài Sản (Vietnam Property Restitution Project, VPRP). Có thể do sự kiện này mà số người liên lạc với BPSOS để nộp hồ sơ đòi tài sản đã tăng đáng kể trong 2 tháng qua. Ở đây, chúng tôi sẽ giải thích về căn cứ pháp lý và kế hoạch của chúng tôi để đòi chế độ ở Việt Nam phải bồi thường tài sản mà họ đã tịch thu của hàng chục nghìn trường hợp người Mỹ gốc Việt, với số tiền thiệt hại có thể lên đến nhiều chục tỉ Mỹ kim.
Căn cứ pháp lý
Khi đề ra chương trình đòi tài sản VPRP, chúng tôi dựa vào luật International Claims Settlement Act (ICSA) được Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua năm 1949. Theo đó mọi công dân Hoa Kỳ đều có quyền yêu cầu chính phủ Hoa Kỳ đại diện cho mình để đòi bồi thường tài sản đối với quốc gia đã tịch thu tài sản. Năm 1954, Hành Pháp Hoa Kỳ thành lập Foreign Claims Settlement Commission (FCSC), cơ quan đặt dưới Bộ Tư Pháp chuyên giải quyết các đòi hỏi bồi thường của công dân Hoa Kỳ, gọi tắt là Uỷ Hội FCSC. Đến nay Uỷ Hội FCSC đã giải quyết trên 660,000 hồ sơ đòi bồi thường của công dân Hoa Kỳ, và quyết định là 43 quốc gia phải trả tiền bồi thường lên đến nhiều chục tỉ Mỹ kim. Nhiều quốc gia tiếp tục bị Hoa Kỳ “đòi nợ” vì không chịu trả nợ hay chưa trả hết nợ.
Luật Helms – Burton
Luật Helms – Burton được ban hành năm 1996 với mục đích trừng trị chế độ cộng sản ở Cuba. Chương 3 của luật này cho phép các nạn nhân, bao gồm công dân và công ty Hoa Kỳ, bị tịch thu tài sản bởi chính quyền Cuba kiện đòi bồi thường đối với bất kỳ công ty ngoại quốc nào trục lợi trên tài sản ấy. Luật này áp dụng cho cả những người Cuba chưa là công dân Hoa Kỳ vào thời điểm tài sản bị tịch thu. Tuy nhiên, ngay từ lúc luật được ban hành thì Tổng Thống Clinton đã dùng quyền Hành Pháp để miễn áp dụng điều luật này. Các đời tổng thống sau cũng làm theo cho đến khi Tổng Thống Trump phá lệ.
