- Tiếp tục yêu cầu Bộ Ngoại Giao chỉ định Việt Nam là CPC
Mạch Sống, ngày 5 tháng 3, 2026
Ngày 4 tháng 3, Uỷ Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (US Commission on International Religious Freedom, USCIRF) công bố báo cáo tình hình tôn giáo năm 2025 ở Việt Nam, liệt kê Việt Nam là một trong 18 quốc gia cần bị chỉ định là Quốc Gia Quan Tâm Đặc Biệt (Country of Particular Concern, CPC) vì có tình trạng đàn áp tôn giáo vẫn tiếp diễn một cách nghiêm trọng và có hệ thống nhất. Đọc báo cáo: https://www.uscirf.gov/sites/default/files/2026-03/USCIRF_2026_AR_3326_NEW.pdf
Hình 1 – Danh sách 18 quốc gia bị USCIRF đề nghị vào danh sách CPC
Tăng bắt bớ và bỏ tù
Bản báo cáo cho biết trong năm 2025, nhà nước Việt Nam đã bắt và bỏ tù hàng loạt các người hoạt động tôn giáo độc lập với nhà nước, bao gồm xử tù các nhà truyền đạo Tin Lành Thượng Ro Cham Grong, Y Po Mlo, và Y Thinh Nie từ 7 đến 9 năm tù và bắt giam khởi tố nhà truyền đạo Y Nuen Ayun; xử án tù 1 năm cho tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo Hồ Trọng Phúc, 17 tuổi; xử Sư Kim Som Rinh và 2 nhà hoạt động Phật Giáo Khmer Krom mỗi người 3.5 năm tù; xử Ông Lê Thanh Nhất Nguyên thuộc Thiền Am Bên Bờ Vũ Trụ thêm 8 năm chồng lên bản án 4 năm tù; xử Mục Sư Nguyễn Mạnh Hùng 6 năm tù.
Ngoài ra USCIRF duy trì danh sách nhiều chục người tiếp tục ở tù vì lý do tôn giáo ở Việt Nam. Xem: https://www.uscirf.gov/victims-list/
Tăng trấn áp xuyên quốc gia
Bản báo cáo nhấn mạnh về tình trạng nhà nước Việt Nam leo thang trấn áp xuyên quốc gia, mà Ông Y Quynh Bdap là trường hợp nổi bật:
“Vào tháng 11, chính phủ Thái Lan đã dẫn độ nhà hoạt động cho tự do tôn giáo người Thượng Y Quynh Bdap về Việt Nam mặc dù Ông Bdap được công nhận là người tị nạn. Ông Bdap đối mặt 10 năm tù cho bản án khủng bố xử vắng mặt vì vai trò lãnh đạo của Ông trong tổ chức Hội NgườI Thượng vì Công Lý.”
Bản báo cáo cho biết năm 2025, Bộ Công An Việt Nam cáo buộc khủng bố đối với tổ chức này cùng với Uỷ Ban Cứu Người Vượt Biển (BPSOS) nhằm tạo cớ để bịt miệng các tổ chức nhân quyền nằm ngoài Việt Nam.
Các trợ cụ đàn áp tôn giáo
Bản báo cáo nhắc lại 3 trong số 6 tổ chức bị nhà nước điều khiển và sử dụng làm trợ cụ đàn áp tôn giáo: Tổng Hội Tin Lành Việt Nam – Miền Bắc, Tổng Hội Tin Lành Việt Nam – Miền Nam, và Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam. Nhà nước đã ép các nhóm tín đồ độc lập phải giải thể để tham gia các tổ chức này. Điều này không khác nào bị ép cải đạo, vi phạm nghiêm trọng quyền tự do tôn giáo theo các điều ước quốc tế mà nhà nước Việt Nam đã cam kết.
3 tổ chức khác, cũng từng bị USCIRF nhận định là trợ cụ đàn áp tôn giáo cho nhà nước Việt Nam, gồm: Chi Phái Cao Đài 1997, Ban Trị Sự Trung Ương Giáo Hội Phật Giáo Hoà Hảo, và Uỷ Ban Đoàn Kết Công Giáo.
Các khuyến nghị
Ngoài việc yêu cầu Bộ Ngoại Giao chỉ định Việt Nam là CPC, USCIRF còn khuyến nghị chính quyền Hoa Kỳ kêu gọi nhà nước Việt Nam sửa các điều 116, 117, và 331 Bộ Luật Hình Sự vốn thường được dùng để cáo buộc và xử tù các người hoạt động tôn giáo độc lập; đối tác với Bộ Dân Tộc và Tôn Giáo của Viêt Nam để yêu cầu tu chính Luật Tín Ngưỡng Tôn Giáo cho phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã cam kết; và thúc đẩy Việt Nam đón nhận các báo cáo viên đặc biệt LHQ về nhân quyền viếng thăm thị sát.
USCIRF còn kêu gọi Quốc Hội Hoa Kỳ lên tiếng đòi Việt Nam trả tự do cho các tù nhân lương tâm tôn giáo và thông qua luật với biện pháp trừng phạt các thủ phạm vi phạm nghiêm trọng quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam.
Hình 2 – Buổi họp do USCIRF triệu tập để lắng nghe cập nhật về tình trạng đàn áp tôn giáo ở Việt Nam, ngày 19/02/2026 tại Los Angeles, California
Tiếng nói nhân chứng
Ngày 19 tháng 2, tức chưa đầy 2 tuần trước ngày công bố bản báo cáo, USCIRF đã triệu tập buổi họp ở Los Angeles để lắng nghe các báo cáo cập nhật từ những người am tưởng về tình trạng đàn áp tôn giáo ở Việt Nam. Một đề tài nổi bật tại buổi họp là nhà nước Việt Nam gia tưng trấn áp xuyên quốc gia nhắm vào công dân và cư dân Hoa Kỳ; Hành Pháp Trump xem đó là xâm phạm chủ quyền quốc gia Hoa Kỳ.
Đính chính: Buổi đối thoại nhân quyền Hoa Kỳ – Việt Nam đã không diễn ra ngày 4 và 5 tháng 3 để chờ việc bổ nhiệm tân đại sứ Hoa Kỳ ở Việt Nam.
Bài liên quan:
Tín đồ Cao Đài: Hoa Kỳ hãy trừng phạt các thủ phạm đàn áp tôn giáo ở Việt Nam
https://machsongmedia.org/all/vietnam/nhan-quyen/tin-do-cao-dai-hoa-ky-hay-trung-phat-cac-thu-pham-dan-ap-ton-giao-o-viet-nam.html
[Đó là Phản Động] Việt Nam: Cáo buộc khủng bố để che đậy vi phạm nhân quyền bị phản ứng ngược
https://machsongmedia.org/all/vietnam/nhan-quyen/do-la-phan-dong-viet-nam-cao-buoc-khung-bo-de-che-day-vi-pham-nhan-quyen-bi-phan-ung-nguoc.html