Trần Công Nhung
(Trích Thăng Trầm của tác giả in 2004)
Thông thường, đổi thay là mong mỏi có một tình trạng khá hơn. Cách mạng là làm thay đổi, phá bỏ cái tệ hại xấu xa, tiến lên cái tốt đẹp hơn. Sau năm 75 toàn Miền Nam, mọi giai tầng xã hội bị đảo lộn vị thế hình thái một cách nhanh không tưởng. Người ta gọi đó là sự Ðổi Ðời. Từ một công chức xuống công nhân, từ một bác sĩ thành anh chạy xe thồ, từ một cô giáo trở thành chị bán hàng rong, v.v. Sự đổi đời đã khiến mọi người ngẩn ngơ lo sợ, rồi tìm cách trốn sự đổi đời… thà chết với cuộc đời cũ còn hơn. Vì không chấp nhận sự đổi đời nên bao nhiêu người đã vào tù. Có người bị tù 1 lần, người 2 lần, có người vào tù ra khám như cơm bữa. Tôi cũng lãnh một lần tù.
Ngay đêm hẹn gặp với anh chủ ghe để tìm cách tránh cảnh đổi đời, tôi đã bị bắt đưa thẳng vào Trung Tâm Thẩm Vấn Nha Trang, nói nôm là nhà tù chấp cung. “Ðồng bọn” với tôi có gia đình Vĩnh Phát, Hòa Lạc, Mỹ Hưng… hết thảy chừng 30 người lớn bé. Họ toàn nhà buôn có tiếng ở thành phố Nha Trang, riêng tôi là giáo chức. Ðêm đó đúng là đêm kinh hoàng. Lúc lùa chúng tôi lên xe, một công an xô đẩy chúng tôi như thú vật và bảo: “Nhớ thành thật khai báo để sống thêm vài năm nữa”.
Khi thân thể không thể tự giảm nhiệt bằng cách toát mồ hôi, thì sẽ dẫn đến tình trạng trúng nắng. Hai loại trúng nắng tai hại nhất là kiệt sức (heat exhaustion) và Trúng Thử (đột quỵ – heat stroke). Nếu không được điều trị kịp thời, kiệt sức vì nóng sẽ dẫn tới đột tuỵ và có thể đưa đến tử vong.
Mùa hè oi bức thường mang đến cho công nhân một vài hiểm hoạ như trúng nắng, cháy nắng, v.v. khi làm việc ngoài trời, vì thế họ nên bảo vệ bản thân. Công nhân và chủ nhân phải biết môi trường làm việc của mình có những loại hiểm hoạ nào và phải tìm cách đề phòng và khắc phục chúng.
Có một câu chuyện kể rằng, sau khi đến miền đất mới, các vị sư phải tự xây dựng mọi thứ, kể cả ngôi chùa cho mình trụ trì, họ mua đất, gạch, dụng cụ và bắt tay vào việc.
Buôn người là vấn đề ở tầm vĩ mô, nghĩa là do ảnh hưởng chính sách và mang tính hệ thống. Muốn bài trừ thì phải thay đổi ở tầm vĩ mô. Bằng không thì chỉ là đối phó với hậu quả–giúp cho một người thì lại có thêm cả ngàn người trở thành nạn nhân.