Từ trái qua: Đại sứ Robert Rehak, bà Mariah Mercer, ông Nguyễn Bắc Truyển, và TS. Nguyễn Đình Thắng tại sự kiện của BPSOS ngày 9/10/2024. 

Hải Di Nguyễn

Tháng 10/2024 tại Berlin, đã diễn ra Hội nghị cấp Bộ trưởng về Tự do Tôn giáo hay Niềm tin, với chủ đề chính là tự do tôn giáo và trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence, thường gọi AI).

Nhân dịp đó, Bàn tròn Tự do Tôn giáo Quốc tế (International Religious Freedom Roundtable, tức IRF Roundtable) đã tổ chức họp mặt tại Berlin; BPSOS cũng tổ chức hội luận riêng về Việt Nam, với sự tham gia của một số giới chức và chuyên gia quốc tế về tự do tôn giáo.

Ngoài các hội luận của BPSOS riêng về Việt Nam, vấn đề đàn áp tôn giáo ở Việt Nam cũng bị nêu ra tại Bàn tròn Tự do Tôn giáo Quốc tế và Hội nghị cấp Bộ trưởng.

Sau đây là tường thuật của tôi với tư cách một người có mặt tại các sự kiện này.

Trước hết, vì sao nên quan tâm đến tự do tôn giáo?

Đọc tiếp

• Bản gốc tiếng Anh: https://www.uscirf.gov/publications/state-controlled-religion-and-religious-freedom-vietnam

BPSOS, ngày 23 tháng 10, 2024

http://machsongmedia.org

LTS: Tháng 6 năm 2018, BPSOS công bố tài liệu về Chi Phái Cao Đài 1997, cho thấy rằng đó là sản phẩm nguỵ tôn giáo do nhà nước dựng lên theo chỉ thị của Đảng Cộng Sản để kiểm soát và khống chế toàn bộ tôn giáo Cao Đài. Tài liệu kể trên mở đầu nỗ lực lâu dài nhằm vô hiệu hoá trợ cụ đàn áp tôn giáo này. Với sự hỗ trợ của BPSOS, một thánh thất và một số tín đồ Cao Đài ở Texas, Hoa Kỳ đã đánh bại âm mưu của Chi Phái 1997 nhằm độc chiếm danh xưng chung của Đạo Cao Đài – họ đăng ký danh xưng này làm thương hiệu riêng với Bộ Thương Mại Hoa Kỳ, và sau đó đã kiện Chi Phái 1997 và thuộc hạ ra toà án ở Texas – nhóm bị đơn bị phán xét là băng đảng tội phạm và phải bồi thường gần 4 triệu Mỹ kim. Cuối tháng 9 năm nay, Uỷ Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế công bố tài liệu nghiên cứu về Chi Phái 1997 và các tổ chức tôn giáo và nguỵ tôn giáo làm trợ cụ đàn áp tôn giáo cho nhà nước Việt Nam.  

5. CÁC TỔ CHỨC TÔN GIÁO BỊ ĐẶT DƯỚI SỰ KIỂM SOÁT CỦA NHÀ NƯỚC

5.2. CHI PHÁI CAO ĐÀI 1997

Phần này đề cập đến sự can thiệp của chính phủ Việt Nam vào đạo Cao Đài thông qua chi phái Cao Đài do nhà nước thành lập vào năm 1997 (Chi phái 1997). Kể từ khi thành lập Chi phái 1997, chính phủ Việt Nam đã theo đuổi sách lược thay thế đối với đạo Cao Đài. Sách lược này bao gồm việc tiếp quản tên gọi và căn cước của Hội thánh Cao Đài, bổ nhiệm chức sắc, đặt tầm nhắm vào các chức sắc độc lập cưỡng lại sự kiểm soát của chính phủ bằng cách loại trừ họ và bằng bạo lực thể xác, cung cấp các đặc quyền cho những người đồng ý tham gia Chi phái 1997 và chuyển giao tài sản của Hội thánh Cao Đài độc lập cho Chi phái 1997.

Ngày 16 tháng 11 năm 2005, Chi phái 1997 cưỡng chiếm thánh thất Cao Đài tại Thành phố Hồ Chí Minh. Do đó, tín đồ Cao Đài độc lập (chơn truyền 1926) phải cầu nguyện bên lề đường.

Đọc tiếp

• Bản gốc tiếng Anh: https://www.uscirf.gov/publications/state-controlled-religion-and-religious-freedom-vietnam

BPSOS, ngày  tháng 10, 2024

http://machsongmedia.org

LTS: BPSOS tổ chức chuỗi hội luận do ngày 9 tháng 10 ở Berlin, Đức để giới thiệu tài liệu nghiên cứu của Ủy Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế về đề tài này với các tham dự viên Hội Nghị Cấp Bộ Trưởng Thăng Tiến Tự Do Tôn Giáo diễn ra ngày hôm sau. Chúng tôi sẽ đăng từng phần bản dịch tiếng Việt tài liệu quan trọng này để người Việt khắp nơi tiện tham khảo và tiếp tay phổ biến. Tài liệu này đánh dấu bước ngoặt đáng kể trong cuộc đấu tranh cho quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam. Khi các tổ chức làm trợ cụ đàn áp tôn giáo bị vô hiệu hoá, gọng kềm khống chế các nhóm tôn giáo độc lập sẽ bị đứt gãy và mất dần tác dụng.  

5. CÁC TỔ CHỨC TÔN GIÁO BỊ ĐẶT DƯỚI SỰ KIỂM SOÁT CỦA NHÀ NƯỚC

5.1. Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) 

Phần này đề cập đến sự can thiệp của chính phủ Việt Nam thông qua Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), một tổ chức do nhà nước thành lập, vào các tổ chức Phật giáo Đại Thừa, các nhóm Phật giáo không liên kết trên khắp Việt Nam và cộng đồng Phật giáo Khmer Krom theo hệ phái Phật giáo Nguyên thủy (Theravada).^[1] Từ đầu những năm 1980, chính phủ Việt Nam đã theo đuổi sách lược Thay thế, để thay thế các tổ chức Phật giáo độc lập bằng GHPGVN. Sách lược này bao gồm việc bổ nhiệm các lãnh đạo tôn giáo, cung cấp các đặc quyền cho những người đồng ý gia nhập GHPGVN, nhắm mục tiêu vào các lãnh đạo tôn giáo kháng cự sự kiểm soát của chính phủ thông qua việc tước chức sắc, quấy rối, đe dọa và cưỡng chế, đồng thời chiếm đoạt tài sản của các Phật tử hay của các vị sư độc lập và giao lại cho GHPGVN. Chính phủ cũng đã đặt các chùa Khmer Krom dưới sự quản lý của lãnh đạo GHPGVN trong khi các nhà lãnh đạo này phần lớn không phải là người Khmer Krom. Điều này tạo ra một gánh nặng đặc biệt cho cộng đồng Phật tử Khmer Krom, họ đã chứng kiến sự suy thoái của truyền thống tôn giáo và sự thay thế dần dần ngôn ngữ Khmer bằng tiếng Việt trong việc thực hành tôn giáo của họ.

Hình 1 – Sư Uoon Sok thuộc Giáo Hội Phật Giáo Khmer Krom và Thượng Toạ Thích Minh Nguyện thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại buổi cầu nguyện đa tôn giáo cho công lý và hoà bình, ngày 9/10/2024, Berlin, Đức

Đọc tiếp

• Bản gốc tiếng Anh: https://www.uscirf.gov/publications/state-controlled-religion-and-religious-freedom-vietnam

BPSOS, ngày 18 tháng 10, 2024

http://machsongmedia.org

LTS: BPSOS tổ chức chuỗi hội luận do ngày 9 tháng 10 ở Berlin, Đức để giới thiệu tài liệu nghiên cứu của Ủy Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế về đề tài này với các tham dự viên Hội Nghị Cấp Bộ Trưởng Thăng Tiến Tự Do Tôn Giáo diễn ra ngày hôm sau. Chúng tôi sẽ đăng từng phần bản dịch tiếng Việt tài liệu quan trọng này để người Việt khắp nơi tiện tham khảo và tiếp tay phổ biến. Tài liệu này đánh dấu bước ngoặt đáng kể trong cuộc đấu tranh cho quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam. Khi các tổ chức làm trợ cụ đàn áp tôn giáo bị vô hiệu hoá, gọng kềm khống chế các nhóm tôn giáo độc lập sẽ bị đứt gãy và mất dần tác dụng.  

4. Các Sách Lược Chính Mà Chính Phủ Sử Dụng Để Kiểm Soát Tôn Giáo  

Chính phủ theo đuổi ba sách lược để phát triển các tổ chức tôn giáo do nhà nước kiểm soát: thay thế, thỏa hiệp và khuynh loát, và xâm nhập. Trong mỗi tổ chức tôn giáo, sự kết hợp của các sách lược này có thể diễn ra cùng một lúc.

Hình 1 – (từ trái) Đại Sứ Robert Rehak (Czechia), Chủ Tịch Liên Minh Quốc Tế Cho Tự Do Tôn Giáo hay Niềm Tin; Bà Mariah Mercer, Phó Giám Đốc Văn Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ; Ông Nguyễn Bắc Truyển, tín đồ PGHH và cựu tù nhân lương tâm tôn giáo; Ts. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc kiêm Chủ Tịch BPSOS, ngày 9/10/2024 (ảnh BPSOS)

Đọc tiếp